Tập Cận Bình tạ lỗi Putin vì đã "lỡ" bán đất hiếm cho Ukraine chế tạo drone thảm sát Nga

9:25 22/05/2026
1 thứ vũ khí mạnh mẽ, chính xác đã nhanh chóng và vĩnh viễn thay đổi chiến tranh hiện đại. Drone có thể nặng chưa đến một chiếc vali…và chỉ tốn vài trăm đô la để chế tạo…nhưng lại có thể tiêu diệt 1 chiếc xe tăng trị giá hàng triệu USD từ khoảng cách hàng dặm.

máy bay không người lái đã thay đổi bộ mặt của chiến tranh. Không có gì làm xáo trộn chiến trường mạnh mẽ đến vậy kể từ khi súng máy được giới thiệu trong Thế chiến thứ nhất. Các chuyên gia quân sự mô tả sự thay đổi này là mang tính đột phá…một sự tái cấu trúc cơ bản về cách thức các cuộc xung đột được tiến hành, giành chiến thắng và thất bại.


năm 2024 Ukraine sản xuất 1,2 triệu máy bay không người lái, và hiện Ukraine đang triển khai 9,000 drone/ngày.

năm 2025 máy bay không người lái đã tham gia tấn công hơn 80% mục tiêu trên tiền tuyến và chiếm 70% tổn thất thiết bị Nga.

mọi lực lượng quân sự lớn trên thế giới đều đang chạy đua để sánh kịp năng lực Ukraine, có nghĩa là quốc gia nào kiểm soát công nghệ máy bay không người lái sẽ kiểm soát thế hệ chiến tranh tiếp theo.

tất cả những máy bay không người lái đó đều có một điểm yếu: hầu như mọi nam châm trong mỗi chiếc trong số 1,2 triệu máy bay không người lái của Ukraine được sử dụng vào năm 2024 đều được sản xuất tại Trung Quốc. Và điều tương tự cũng đúng với các hệ thống quốc phòng Phương Tây nói chung.

mọi động cơ máy bay không người lái, mọi hệ thống dẫn đường tên lửa, mọi bộ khởi động tuabin máy bay chiến đấu… tất cả đều phụ thuộc vào nam châm đất hiếm có nguồn gốc từ Trung Quốc. Và một công ty, REalloys (NASDAQ: ALOY), đang chạy đua để thu hẹp khoảng cách đó trước khi quá muộn.

REalloys vận hành nền tảng sản xuất quy-mô-thương-mại duy nhất đã được chứng minh ở Bắc Mỹ đối với các kim loại và hợp kim đất hiếm nặng dùng trong nam châm hạng-quốc-phòng. Cơ sở của công ty tại Euclid, Ohio, hiện đang cung cấp vật liệu theo các hợp đồng của chính phủ Hoa Kỳ.

ngày 1 tháng 1 năm 2027 các quy định mua sắm quốc phòng mới Hoa Kỳ sẽ có hiệu lực, cấm sử dụng vật liệu đất hiếm có nguồn gốc Trung Quốc trong các hệ thống vũ khí Hoa Kỳ.

hiện, mọi nhà thầu quốc phòng đang mua nam châm hoặc vật liệu nam châm – cho máy bay không người lái hoặc bất kỳ mục đích quân sự nào khác – từ Trung Quốc sẽ cần một nguồn cung ứng Hoa Kỳ tuân thủ quy định. Vì vậy, các công ty đủ điều kiện tham gia các chương trình này hiện nay có thể sẽ sở hữu các chuỗi cung ứng này trong nhiều thập kỷ.

Không có nam châm = Không có quân sự
máy bay không người lái đã thâm nhập sâu vào chiến tranh hiện đại…và phụ thuộc vào một thành phần cụ thể: nam châm đất hiếm

mỗi động cơ máy bay không người lái đều cần một nam châm vĩnh cửu để hoạt động. Những nam châm này được làm từ các nguyên tố đất hiếm – cụ thể là neodymium, praseodymium, dysprosium và terbium. Các nguyên tố đất hiếm nhẹ (neodymium và praseodymium) tạo nên "lực từ" cơ bản. Các nguyên tố đất hiếm nặng (dysprosium và terbium) giúp những nam châm vĩnh cửu chịu được nhiệt độ khắc nghiệt và áp lực cao trong các ứng dụng quân sự và hàng không vũ trụ.

nếu không có những nam châm này, động cơ máy bay không người lái quân sự sẽ không hoạt động được.

1 máy bay chiến đấu F-35 chứa 435 kg đất hiếm

1 tàu khu trục thế hệ mới Hoa Kỳ mang 2-2,5 tấn đất hiểm.

1 tàu ngầm hạt nhân đang mang 4-4.5 tấn đất hiếm.

hệ thống phòng thủ tên lửa, đạn dược dẫn đường chính xác, động cơ máy bay không người lái, hệ thống truyền động xe điện, tua bin gió, robot, thiết bị y tế… nam châm đất hiếm được tích hợp trong hầu hết mọi thứ mà nền kinh tế hiện đại phụ thuộc vào.

chiến trường tương lai sẽ bị chi phối bởi công nghệ máy bay không người lái ở mọi quy mô. Và mỗi chiếc máy bay không người lái đều cần nam châm đất hiếm để bay. Hãy gọi đúng tên của nó: một điểm yếu duy nhất cho toàn bộ quân đội phương Tây.

REalloys (NASDAQ: ALOY) được xây dựng để giải quyết điểm yếu trên… và hiện tại, đây là công ty duy nhất ở Bắc Mỹ có lộ trình đã được chứng minh để khắc phục nó.

Trung Quốc
Trung Quốc nắm giữ 90–95% hoạt động chế biến đất hiếm toàn cầu... không phải là khai thác… mà là chế biến.

đất hiếm tồn tại trong lòng đất khắp Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Greenland và nhiều nơi khác.

cách đây 40 năm, phương Tây đã từ bỏ khả năng thực sự chế biến những nguyên liệu thô ấy thành kim loại và nam châm có thể sử dụng được. Trung Quốc đã lấp đầy khoảng trống đó và hiện đang kiểm soát gần như toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trung Quốc thống trị lĩnh vực đất hiếm, đến mức hầu như mọi nam châm vĩnh cửu được sử dụng trong các hệ thống quốc phòng, xe cộ, thiết bị điện tử và thiết bị công nghiệp của phương Tây đều có nguồn gốc Trung Quốc

Trung Quốc duy trì sự kiểm soát cực kỳ chặt chẽ đối với lợi thế này, khi Bắc Kinh cấp phép xuất khẩu đất hiếm hằng tháng. Điều đó có nghĩa là Bắc Kinh có thể hạn chế nguồn cung cho bất kỳ quốc gia nào vào bất kỳ lúc nào.

Tổng thống Trump đe doạ áp thuế quan 100% đối với Trung Quốc, Bắc Kinh đã đáp trả bằng cách đe dọa cắt đứt xuất khẩu đất hiếm. Trump đã nhanh chóng nhượng bộ. Khoảnh khắc đó đã cho thấy cán cân quyền lực thực sự… và hầu hết người dân Hoa Kỳ hoàn toàn bỏ lỡ động thái ấy.

1 quốc gia (Ukraine) đang chiến đấu để tồn tại - chống lại một đồng minh của Trung Quốc - hoàn toàn phụ thuộc vào các linh kiện do Trung Quốc sản xuất để cung cấp năng lượng cho máy bay không người lái giúp quân đội Ukraine tiếp tục chiến đấu.

nếu Trung Quốc quyết định hạn chế xuất khẩu những linh kiện đó vào ngày mai, việc sản xuất máy bay không người lái Ukraine có thể sẽ bị đình trệ. Và điều tương tự cũng sẽ xảy ra với các nhà sản xuất quốc phòng phương Tây.

cách đây nhiều thập kỷ, Nhật Bản hiểu mối đe dọa này. Chính phủ Nhật Bản duy trì kho dự trữ chiến lược các loại đất hiếm đã qua chế biến, đủ đáp ứng nhu cầu trong nước trong vài tháng, và các công ty riêng lẻ cũng duy trì lượng dự trữ của riêng.


Hoa Kỳ không hề có kho dự trữ chiến lược nào về đất hiếm đã qua chế biến. Còn kho dự trữ của châu Âu thì sao? Cũng bằng 0.

ngành công nghiệp sản xuất máy bay không người lái và quốc phòng phương Tây hoạt động dựa trên chuỗi cung ứng "đúng lúc" đối với các vật liệu quan trọng nhất trên hành tinh… và nguồn cung gần như hoàn toàn đến từ một đối thủ địa chính trị có thể cắt nguồn cung bất cứ lúc nào nếu muốn. REalloys đang xây dựng ở Ohio và Saskatchewan giải pháp đối phó mối đe dọa trên… không chỉ về mặt kinh doanh, mà còn là vấn đề quốc phòng.

Tại sao nhiều tỷ USD đầu tư vào khai thác mỏ lại không giải quyết được vấn đề gì
tại sao nhiều tỷ USD đầu tư khai thác đất hiếm Hoa Kỳ lại không làm suy yếu được sự thống trị của Trung Quốc? Ấy vì phần lớn số tiền này được chi ra để giải quyết sai vấn đề.

Tổng thống Trump công khai thừa nhận, tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos rằng Hoa Kỳ không có vấn đề về đất hiếm; mà là vấn đề về khâu chế biến. Elon Musk đã đồng tình, lưu ý rằng không có gì hiếm về đất hiếm ngoại trừ khâu chế biến và tách chiết.


việc chuyển đổi khoáng chất đất hiếm thô thành kim loại và nam châm đạt tiêu chuẩn quốc phòng là một thách thức công nghiệp, bao gồm việc tách 17 nguyên tố riêng lẻ thông qua quá trình chiết xuất dung môi nhiều giai đoạn…sau đó chuyển đổi oxit thành kim loại ở nhiệt độ trên 1200 độ…sau đó là quá trình hợp kim hóa chính xác theo các thông số kỹ thuật chính xác qua hàng nghìn bước nhỏ…và tất cả điều này phải được kiểm soát với độ chính xác cực cao.

Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế gọi bước kim loại hoá này là năng lực bị kém phát triển nhất và khó xây dựng lại nhất bên ngoài Trung Quốc - 1 loại chuyên môn chỉ có thể được phát triển qua nhiều năm thực hành…và không có số tiền nào có thể đẩy nhanh quá trình đó.

nhiều công ty tuyên bố vận hành chuỗi cung ứng nằm ngoài tầm ảnh hưởng Trung Quốc vẫn âm thầm phụ thuộc vào công nghệ, thiết bị và vật tư tiêu hao Trung Quốc.

ví dụ: cực dương than chì, một thành phần quan trọng của lò nung cần được thay thế nhiều lần mỗi tuần, hầu như chỉ đến từ Trung Quốc. Một số doanh nghiệp mua thiết bị chế biến Trung Quốc nhưng không thể vận hành thiết bị này đúng cách. Trung Quốc bán cho doanh nghiệp phần cứng nhưng giữ lại bí quyết.


một chuyên gia về chế biến đất hiếm đã nói: 1% phụ thuộc vào Trung Quốc là 100% phụ thuộc vào Trung Quốc.

ấy là nguyên tắc mà REalloys và đối tác chế biến của hãng, Hội đồng Nghiên cứu Saskatchewan, đã xây dựng toàn bộ hoạt động của hãng dựa trên đó… và ấy là lý do tại sao chuỗi cung ứng của hãng được thiết kế từ đầu để hoàn toàn không phụ thuộc vào Trung Quốc.


hàng tỷ USD được đổ vào khai thác mỏ vẫn không thay đổi được gì: cứ đào bao nhiêu quặng tùy thích, nếu không thể chế biến quặng thành kim loại có thể sử dụng được mà không có sự tham gia của Trung Quốc ở đâu đó trong chuỗi, thì vẫn chưa giải quyết được vấn đề gì.

mỗi ngày vấn đề "Trung Quốc nắm đất hiếm" không được giải quyết, lại có thêm 9000 máy bay không người lái được sản xuất tại Ukraine – tất cả đều được vận hành bằng nam châm do Trung Quốc sản xuất.

REalloys là nền tảng duy nhất đã được chứng minh tại Bắc Mỹ
không có doanh nghiệp nào khác ở Bắc Mỹ sở hữu những gì REalloys (NASDAQ: ALOY) xây dựng: một chuỗi cung ứng đất hiếm nặng quy mô thương mại đã được chứng minh, có thể vận hành từ nguyên liệu thô đến nam châm thành phẩm mà không phụ thuộc vào công nghệ, thiết bị hoặc vật tư tiêu hao Trung Quốc.

doanh nghiệp REalloys kiểm soát mọi bước trong chuỗi cung ứng: ở khâu thượng nguồn, công ty REalloys sở hữu dự án đất hiếm Hoidas Lake (ảnh dưới) ở Saskatchewan và đã ký kết các thỏa thuận cung cấp nguyên liệu không ràng buộc với các đối tác ở Kazakhstan, Brazil và Greenland.


ở khâu trung nguồn, công ty REalloys độc quyền 80% sản lượng từ Cơ sở Chế biến Đất hiếm (ảnh dưới) của Hội đồng Nghiên cứu Saskatchewan tại Saskatoon, với mục tiêu sản xuất thương mại đầu tiên vào cuối năm 2026 đến đầu năm 2027.


ở khâu hạ nguồn, công ty REalloys vận hành một cơ sở mạ kim loại và sản xuất nam châm tại Euclid, Ohio, một địa điểm có hơn 30 năm kinh nghiệm về kim loại đặc biệt và các hợp đồng hiện có với Bộ Quốc phòng, Bộ Năng lượng Hoa Kỳ và NASA


cơ sở Euclid độc nhất Bắc Mỹ có thành tích đã được chứng minh trong việc cung cấp các kim loại đất hiếm nặng, hợp kim và nam châm cho các đối tác chính phủ và thương mại. Đội ngũ đứng sau cơ sở này có kinh nghiệm hơn 40 năm, bao gồm 8 năm hợp tác trực tiếp với các phòng thí nghiệm quốc gia Hoa Kỳ và Cơ quan Hậu cần Quốc phòng.

công nghệ xử lý cung cấp nguyên liệu cho cơ sở Euclid là 1 hệ thống dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) của SRC vận hành toàn bộ quy trình tách chiết chỉ với 6 người, trong khi 1 cơ sở tương đương ở Trung Quốc cần 80 công nhân vận hành thủ công suốt ngày đêm.

AI tiếp nhận 5000 điểm dữ liệu mỗi mili giây, tạo ra kim loại có độ tinh khiết cao hơn với hiệu quả cao hơn so với các phương pháp thông thường. Và không cần dựa vào công nghệ Trung Quốc.

năm 2020 Trung Quốc chặn xuất khẩu công nghệ xử lý, SRC đã xây dựng mọi thứ từ đầu… và cuối cùng đã tạo ra một quy trình sản xuất tốt hơn.

dự kiến đầu năm 2027 tổ hợp Euclid sẽ sản xuất 525 tấn kim loại neodymium-praseodymium mỗi năm, 30 tấn ôxit dysprosium và 15 tấn ôxit terbium, và cơ sở SRC sẽ là nguồn cung cấp oxit đất hiếm nặng lớn nhất ngoài Trung Quốc, nằm ngay sát Bắc Mỹ.


kế hoạch giai đoạn 2 dự kiến sản lượng sẽ lớn hơn đáng kể vào cuối thập kỷ này, bao gồm 200 tấn kim loại dysprosium và 45 tấn kim loại terbium mỗi năm, với khả năng sản xuất lên đến 18.000 tấn nam châm vĩnh cửu đất hiếm nặng mỗi năm.

năng lực này có thể bắt đầu cung cấp, không chỉ các nền tảng quốc phòng truyền thống như máy bay chiến đấu và tàu ngầm, mà còn cả nhu cầu nam châm hạng-drone trong quân đội phương Tây… một nhu cầu đang tăng mạnh và không có dấu hiệu chậm lại.

Hết tháng 12 năm 2026 liệu có còn vấn đề "Trung Quốc kiểm soát đất hiếm"?
ngày 1 tháng 1 năm 2027 các quy định mới về mua sắm quốc phòng Hoa Kỳ sẽ có hiệu lực, cấm sử dụng các vật liệu đất hiếm có nguồn gốc Trung Quốc trong các hệ thống vũ khí Hoa Kỳ.

mọi nhà thầu quốc phòng Hoa Kỳ đang mua nam châm hoặc vật liệu nam châm Trung Quốc sẽ cần một nguồn cung ứng trong nước tuân thủ quy định. Thời hạn đó chỉ còn chưa đầy 1 năm nữa.

câu chuyện thực sự còn vượt xa 1 thời hạn duy nhất (ngày 1 tháng 1 năm 2027) bởi vì trong chuỗi cung ứng quốc phòng, một khi nhà cung cấp vật liệu được chứng nhận tham gia vào một chương trình, về cơ bản, nhà cung cấp sẽ bị ràng buộc trong suốt vòng đời của nền tảng ấy.

riêng quá trình chứng nhận đã mất nhiều năm trong khi vật liệu được thử nghiệm, kiểm tra độ bền, thử nghiệm lại, kết hợp vào các bộ phận và đánh giá lại sau khi thay đổi quy mô. Bất cứ sự thay đổi nào về thành phần hóa học, cấu trúc vi mô hoặc điều kiện xử lý đều có thể làm lại toàn bộ quá trình.

khi nhà cung cấp vượt qua được quy trình đó, việc thay thế nhà cung cấp này sẽ trở thành 1 vấn đề đau đầu về kỹ thuật và pháp lý mà không ai muốn gánh vác.

các nền tảng quốc phòng được thiết kế để hoạt động trong nhiều thập kỷ, và các nhà cung cấp được lựa chọn từ sớm và hiếm khi bị thay thế.

với các chương trình máy bay không người lái đang phát triển nhanh hơn bất kỳ hạng mục nào khác trong hoạt động mua sắm quốc phòng Phương Tây, các nhà cung cấp tham gia vào các chương trình này hiện nay sẽ không chỉ đáp ứng nhu cầu hiện tại mà còn cung cấp cho một thị trường mà các nhà hoạch định quân sự dự đoán sẽ tăng trưởng theo cấp số nhân trong thập kỷ tới.

để 1 đối thủ cạnh tranh có thể bắt kịp REalloys, đối thủ cần đồng thời đảm bảo nguồn nguyên liệu đất hiếm nặng không phải từ Trung Quốc, xây dựng năng lực tách kim loại quy mô thương mại, phát triển công nghệ để thực sự chuyển đổi oxit thô thành kim loại có thể sử dụng được… và sau đó chứng nhận sản phẩm đầu ra với các khách hàng quốc phòng, riêng một quá trình này đã có thể mất vài năm. Đến lúc đó, REalloys có thể đã chiếm ưu thế trong các chương trình quan trọng nhất.

Khi giới quốc phòng Hoa Kỳ, các chính phủ đồng minh và các tổ chức tài chính lớn cùng đầu tư vào một công ty (REalloys)...
vị thế REalloys không hề bị bỏ qua bởi những người hiểu rõ tầm quan trọng của vấn đề.

Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hoa Kỳ đã phát hành thư cam kết 200 triệu USD để hỗ trợ phát triển chuỗi cung của công ty REalloys

Tổ chức An ninh Kim loại và Năng lượng Nhật Bản (JOGMEC) đã ký 1 biên bản ghi nhớ về chuyển giao công nghệ và khả năng tài trợ REalloys.


hội đồng quản trị REalloys bao gồm những nhân vật hàng đầu trong lĩnh vực quốc phòng và chính sách: Chủ tịch Stephen S. DuMont (ảnh trên: trái) của GM Defense; tướng 4-sao Jack Keane (ảnh dưới) đã nghỉ hưu và nhận Huân chương Tự do Tổng thống;



hội đồng quản trị REalloys bao gồm cựu Thủ hiến Saskatchewan Brad Wall (ảnh trên); và cựu Đại sứ Canada tại Hoa Kỳ, David MacNaughton (ảnh dưới)


ở lĩnh vực chế biến đất hiếm, nơi rào cản được đo bằng kinh nghiệm nhiều năm chứ không phải bằng vốn đầu tư, việc tiên phong quan trọng hơn việc lớn mạnh nhất. REalloys đã đi tiên phong.

Cơ hội hẹp dần
Morgan Stanley dự báo, nhu cầu nam châm sẽ tăng gấp 3-5 lần trong thập kỷ tới, được thúc đẩy bởi xe điện, cơ sở hạ tầng lưới điện, nền tảng quốc phòng và các lĩnh vực robot và trí tuệ nhân tạo đang nổi lên.

hiện, thị trường được định giá hơn 20 tỷ USD/năm và trong các kịch bản ứng dụng cao, nhu cầu có thể tăng gấp 40 đến 50 lần trong những thập kỷ tới.

tất cả sự tăng trưởng đó đều dựa trên chuỗi cung ứng vẫn tập trung ở Trung Quốc.

Trung Quốc không đứng yên. Bắc Kinh đã hạn chế xuất khẩu công nghệ, thiết bị và hóa chất chế biến đất hiếm, đồng thời thực hiện các yêu cầu chứng nhận sử dụng cuối cùng, trên thực tế đã chặn xuất khẩu cho các ứng dụng quốc phòng. Cơ hội để xây dựng một giải pháp thay thế đang thu hẹp nhanh chóng.

hiện Ukraine đang triển khai 9000 drone/ngày và con số này sẽ còn tăng lên. Mỗi chiếc máy bay không người lái drone đều cần nam châm. Và mọi chương trình máy bay không người lái drone được xây dựng hoặc mở rộng trên khắp NATO cũng vậy.