Tập Cận Bình thưởng trà với Putin ở Trung Nam Hải nhưng Trump thì chỉ giới thiệu qua loa

21/05/2026 08:54 GMT+7

nếu chuyến thăm cấp nhà nước tuần trước của Trump tới Trung Quốc nhằm định hình lại quan hệ giữa 2 siêu cường, thì sự kiện Bắc Kinh chào đón Putin tuần này mang một thông điệp khác: trấn an một đối tác lâu năm đang đối mặt với nhiều áp lực​

chỉ ít ngày sau chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump, Bắc Kinh lại trải thảm đỏ đón Tổng thống Nga Vladimir Putin - một tín hiệu rõ ràng về tham vọng của Trung Quốc: vừa quản lý quan hệ với siêu cường số một, vừa giữ chặt người bạn đồng hành chiến lược lâu năm.

nếu chuyến thăm cấp nhà nước tuần trước của Trump tới Trung Quốc nhằm định hình lại quan hệ giữa 2 siêu cường, thì sự kiện Bắc Kinh chào đón Putin tuần này mang một thông điệp khác: trấn an một đối tác lâu năm đang đối mặt với nhiều áp lực.

Trung Quốc nỗ lực khẳng định vai trò tạo ra sự ổn định trên trường quốc tế, cả 2 chuyến thăm đều phục vụ cho chiến lược đó, dù theo những cách rất khác nhau.

Không liên quan đến Hoa Kỳ?​

chuyến công du thứ 25 tới Trung Quốc của Putin trên cương vị tổng thống, phát biểu hôm 19-5 trong "bài phát biểu qua video đầu tiên trước một chuyến công du nước ngoài", theo Tân Hoa xã, Putin khẳng định quan hệ Nga-Trung đã đạt đến "mức độ thực sự chưa từng có", và cam kết 2 bên sẽ "tiếp tục hợp tác tay trong tay và không tiếc công sức để làm sâu sắc thêm mối quan hệ đối tác và tình hữu nghị láng giềng tốt đẹp".

chuyến thăm diễn ra ngay sau khi Trump rời Bắc Kinh, làm dấy lên đồn đoán rằng Điện Kremlin lo ngại các thỏa thuận Mỹ-Trung có thể ảnh hưởng tới vị thế của Nga.

trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov (ảnh dưới) bác bỏ điều này, khẳng định với Đài RT hôm 18-5 rằng chuyến thăm "không liên quan đến chuyến đi của Trump" do đã "được sắp xếp từ tháng 2".


người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuần trước cũng thừa nhận đây sẽ là "cơ hội tốt để trao đổi quan điểm" về chuyến thăm của Trump.

tại Bắc Kinh, Tập Chủ Tịch đã dắt Trump tham quan Trung Nam Hải - nơi ở của giới lãnh đạo cấp cao nhất Trung Quốc - và trong một bình luận lộ ra do không tắt mic, Tập Chủ Tịch nói với khách quý: "Rất hiếm khi [có lãnh đạo nước ngoài vào Trung Nam Hải].


ví dụ như Putin từng ở đây". Với Trump, Tập Chủ Tịch tuyên bố quan hệ Mỹ-Trung là mối quan hệ song phương quan trọng nhất thế giới và "nên là đối tác, chứ không phải đối thủ", đồng thời hai bên nhất trí xây dựng "mối quan hệ xây dựng mang tính ổn định chiến lược" - cách Trung Quốc định danh lại quan hệ song phương, phân biệt với "quan hệ đối tác không giới hạn" dành cho Nga.

chuyến thăm của Putin bắt đầu bằng lễ đón chính thức ngày 20-5, tiếp theo là hội đàm tại Đại lễ đường Nhân dân - cùng nghi thức như Trump đã trải qua. Buổi tối, 2 nhà lãnh đạo cùng tham dự tiệc chiêu đãi trọng thể kỷ niệm 25 năm ngày ký kết Hiệp ước Hữu nghị Trung-Nga

chuyến thăm diễn ra vào thời điểm không dễ dàng với Điện Kremlin: drone Ukraine vừa tấn công trung tâm Matxcơva cuối tuần qua, đàm phán hòa bình vẫn bế tắc, còn tỉ lệ ủng hộ Putin theo cơ quan thăm dò dư luận nhà nước VTsIOM tháng trước chỉ đạt 65,6% - thấp nhất kể từ khi chiến sự Ukraine nổ ra vào tháng 2-2022.

Trung Quốc hiện là đối tác thương mại hàng đầu và là nước mua dầu khí lớn nhất của Nga - điều càng quan trọng hơn sau khi chiến sự Iran do Hoa Kỳ khởi phát nổ ra, làm tê liệt tuyến vận tải năng lượng qua eo biển Hormuz

thương mại song phương tăng hơn gấp đôi trong giai đoạn 2020 - 2024, đạt 237 tỉ USD vào năm 2024. Ushakov cho biết riêng trong quý 1-2026, nguồn cung dầu của Nga cho Trung Quốc đã tăng 35%.

mối quan hệ này không cân bằng. Nga chỉ chiếm 4% tổng kim ngạch thương mại quốc tế của Trung Quốc, trong khi GDP Trung Quốc tính theo sức mua tương đương lớn gấp khoảng 6 lần Nga - tạo cho Bắc Kinh thế thượng phong rõ rệt trong mọi giao dịch song phương.

báo cáo gần đây của Bloomberg còn cho thấy Nga đang nhập khẩu hơn 90% mặt hàng công nghệ bị trừng phạt từ Trung Quốc, bao gồm linh kiện lưỡng dụng để sản xuất drone.

quan hệ này không phải đường 1 chiều. Nga cung cấp cho Trung Quốc điều ngày càng có giá trị trong một thế giới bất ổn: quyền tiếp cận an toàn nguồn tài nguyên năng lượng khổng lồ. Về mặt địa chính trị, cả 2 đều là ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và thường xuyên đồng thuận để phản đối các chính sách do Hoa Kỳ dẫn dắt.


chưa ràng buộc nhau bằng một liên minh chính thức, 2 nước liên tục củng cố quan hệ qua các cuộc tập trận quân sự ngày càng thường xuyên như "Phối hợp trên biển" - khởi động từ năm 2012.

năm 2025 hai bên mở thêm các cuộc tập trận hải quân ở biển Nhật Bản, gần cảng Vladivostok, tập trung vào cứu hộ tàu ngầm, tác chiến chống ngầm, phòng không và phòng thủ tên lửa. Giới phân tích nhận định các hoạt động này phát đi tín hiệu về sự gắn kết chiến lược Bắc Kinh - Matxcơva mà không cần đến cam kết liên minh chính thức

nhục thôi rồi tin hói

Nhận định của bạn phản ánh rất chính xác thực tế địa chính trị hiện nay. Cuộc chiến tại Ukraine kéo dài không chỉ bào mòn nguồn lực của Nga mà còn đẩy Điện Kremlin vào một thế kẹt: họ gần như buộc phải dồn toàn bộ trọng tâm kinh tế, công nghệ và chính trị sang Bắc Kinh.

Mối quan hệ này đang dịch chuyển rõ rệt theo hướng bất đối xứng, nơi Nga ngày càng đóng vai trò "vị thế cửa dưới".

1. Bản chất sự phụ thuộc của Nga vào Trung Quốc​

Sự phụ thuộc này không còn là dự báo mà đã hiển hiện rất rõ qua các số liệu và thực tế kinh tế:

• Phao cứu sinh kinh tế: Sau khi bị phương Tây áp hàng loạt lệnh trừng phạt và mất thị trường châu Âu, Trung Quốc trở thành khách hàng lớn nhất tiêu thụ dầu thô, khí đốt và than đá của Nga. Kim ngạch thương mại song phương tăng vọt lên mức kỷ lục (đạt hơn $230-240$ tỷ USD).
• Sự thống trị của đồng Nhân dân tệ (RND): Do bị ngắt kết nối khỏi hệ thống SWIFT và không thể giao dịch bằng USD hay EUR, Nga buộc phải chuyển dịch sang hệ thống tài chính của Trung Quốc. Đồng Nhân dân tệ hiện chiếm tỷ trọng lớn trong dự trữ ngoại hối và các giao dịch thanh toán quốc tế của Nga.
• Phụ thuộc công nghệ và hàng tiêu dùng: Nga đang phải dựa vào Bắc Kinh để nhập khẩu các linh kiện điện tử, chip bán dẫn (dù là lưỡng dụng), máy móc công nghiệp và xe cộ. Đường phố Nga hiện tràn ngập các thương hiệu ô tô Trung Quốc thay thế cho các hãng xe phương Tây đã rút lui.

2. "Cái giá" mà Bắc Kinh đưa ra không hề rẻ​

Mặc dù Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Putin luôn khẳng định mối quan hệ đối tác "không có giới hạn", nhưng trên thực tế, Trung Quốc là một bên thực tế và luôn đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu:

• Chèn ép giá năng lượng: Biết Nga không có nhiều lựa chọn thay thế, Trung Quốc liên tục ép giá dầu và khí đốt của Nga xuống mức chiết khấu rất sâu. Điển hình như các cuộc đàm phán về đường ống khí đốt Sức mạnh Siberia 2 (Power of Siberia 2) liên tục bị trì hoãn do Bắc Kinh muốn áp mức giá rẻ gần bằng giá nội địa của Nga.
• Nỗi sợ lệnh trừng phạt thứ cấp: Trung Quốc hỗ trợ Nga về mặt kinh tế nhưng rất cẩn trọng để không vượt qua "vạch đỏ" của Mỹ và EU. Các ngân hàng lớn của Trung Quốc thường xuyên siết chặt, thậm chí tạm dừng các kênh thanh toán với Nga do lo ngại bị trừng phạt thứ cấp, gây ra không ít nghẽn mạch trong giao thương.

Bấm để mở rộng...