Cháu ng0an Pac Hù
Bò lái xe
Mối tình của Thiên Thụy công chúa và Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư được lịch sử đánh giá là một trong những mối tình oan trái nhất thời Trần, cuối cùng, người chịu đau khổ nhất vẫn là bà. Đây là một bài viết nêu lên lên quan điểm về vụ việc này, ae cùng tranh luận:I: Thân thế:
Về thân thế, Thiên Thụy công chúa là con gái đầu của vua Thánh Tông, tức trưởng công chúa (theo bài minh trên chuông ở Bạch Hạc). Bà là em gái vua Nhân Tông chứ không phải chị gái (theo bản gốc chữ Hán Toàn thư, sử dụng chữ “đệ” - em gái, nhưng vì chép nhầm ngôi xưng của vua Nhân Tông nên bản dịch đã dịch theo vai vế vua là em). Vậy nên Thiên Thụy công chúa được sinh ra vào sau năm 1258; so với chồng bà là Hưng Vũ vương, người được sinh ra vào khoảng tầm năm 1251-1252, thì bà kém ông khoảng 7-8 tuổi.- Giải thích thêm một chút ở chỗ này tại sao tác giả lại nói như thế thì đây là nguyên văn của đoạn gặp gỡ giữa Thiên Thụy công chúa và vua Nhân Tông trước khi mất như sau :
- “其娣天瑞病革下山徃視之謂曰娣若時至自去見㝠間問事則應之曰願少待我弟竹林大士且至”
- (Kì đệ Thiên Thuỵ bệnh, cách hạ sơn vãng thị chi, vị viết: Đệ nhược thời chí tự khứ kiến minh gian vấn sự tắc ứng chi viết nguyện thiểu đãi ngã đệ Trúc Lâm đại sĩ thả chí.). Tác giả cho rằng chữ “đệ-娣” này là em gái nhưng do người chép nhầm ngôi xưng nên nhầm tưởng vua Nhân Tông là e trai.
- http://www.nomfoundation.org/nom-pr...1dL2SmopdiAAfpRdFR0oTh5rz98sogwY_4WScj6ZqlHnw
- Tiếp theo, về Trần Khánh Dư, theo Toàn thư và An Nam chí lược, ông này là con Nhân Thành hầu (thượng tướng) Trần Phó Duyệt, cháu nội thái sư Trần Thủ Độ. Nên xét về vai vế, ông ta là em họ xa của vua Thánh Tông. Kết hợp với dữ liệu ông này từng lập công trong kháng chiến quân Nguyên lần 1 thì tuổi tác ông ta sẽ phải ngang với vua Thánh Tông và Chiêu Minh đại vương Quang Khải. Nên có lẽ danh xưng “thiên tử nghĩa nam” là do vua Thái Tông ban cho. Như vậy, Nhân Huệ vương đáng tuổi cha chú công chúa, hơn bà chí ít cũng 19-20 tuổi; vừa là chú họ vừa là chú nuôi.
II: Chi tiết sự việc:
- Khi xảy ra vụ việc “thông dâm”, công chúa đã cưới Hưng Vũ Vương ( Trần Quốc Nghiễn) rồi chứ không phải “hứa gả” hay “hỏi cưới” gì hết. Và nó xảy ra trước năm 1282 - thời điểm Nhân Huệ vương được phục chức, chứ không phải năm 1282 là năm xảy ra vụ việc. Toàn thư dùng chữ “thượng” khi nói về việc Hưng Vũ vương được lấy công chúa - nghĩa là sánh duyên (dành riêng cho người lấy công chúa), công chúa đã về nhà chồng rồi. Nên không hề có chuyện Hưng Vũ Vương là người thứ 3 xen vào cuộc tình gì hết.
- Bây giờ mới đến phần quan trọng, đó là bản án dành cho Nhân Huệ vương và Thiên Thụy công chúa.
- Theo An Nam chí lược, tội thông dâm thời Trần, cho phép nhà chồng chém chết người đàn ông, còn dâm phụ bị trả về làm nô tì cho chồng, bị bán đi tùy ý. Tất nhiên, các công chúa sẽ không phải chịu phạt nặng như dân thường nhưng cũng sẽ phải bị phạt.
- Điều kì lạ là, Nhân Huệ vương bị xử rất nặng, vua sai đem ra hồ Tây đánh chết (nhưng nương tay tha cho), ít lâu sau thì xuống chiếu tước bỏ hết chức vị, tịch thu toàn bộ tài sản, chỉ để lại cho châu Chí Linh là đất của cha ông ta.
- Sử gia Ngô Sĩ Liên cho rằng vua Nhân Tông vì nể sợ Hưng Đạo vương nên mới sai đánh chết. Tuy nhiên, có điểm không hợp lí ở đây vì khi đó (trước năm 1282) Hưng Đạo vương chưa nhận chức vị gì trong triều, vẫn là một ông vương nhàn tản, chỉ được tiếng là bố vợ vua mà thôi. Còn Nhân Huệ vương không chỉ có tiếng là “thiên tử nghĩa nam”, mà còn có hẳn cái “miếng” to đùng là phiêu kị đại tướng quân (chức vị trong quân đội chỉ dành cho hoàng tử), cháu nội khai quốc công thần, con trai cựu thượng tướng. Toàn thư cũng không ít lần nhắc đến việc vua Nhân Tông cực kì ưu ái Nhân Huệ vương.
- So thế lực hai bên còn có phần nhỉnh hơn cho Nhân Huệ vương, vậy thì việc gì vua phải nể bố vợ tới mức phạt nặng đến vậy? Trừ phi có nguyên do khác.
- Nhưng về phía công chúa, trong hai lần nhắc đến, Toàn thư không hề nói bà bị xử ra sao. Hầu hết các bài viết hiện nay đều dựa theo thần tích của đền Mõ (Hải Phòng) cho rằng bà bị ép phải đi tu. Nhưng bài minh trên chuông ở Bạch Hạc lại khẳng định bà làm chưởng quản hương Bạch Hạc, đến khi mất thì truyền lại cho công chúa Thiên Chân. Như vậy, theo qui chế nhà Trần, khả năng rất cao Thiên Thụy công chúa không hề đi tu mà được cai quản hẳn một hương rộng lớn và sống tại đó đến cuối đời. Và với chức vị trưởng công chúa thì bà được phép sở hữu rất nhiều ruộng đất. Bà cũng từng xuống tiền tu sửa đạo quán Đạo giáo nên ít có khả năng bà đi tu, mà chỉ theo đạo Phật thôi.
- So với một người phụ nữ mang tiếng "lăng loàn", "thông dâm" thì có vẻ như công chúa không hề bị trừng phạt, trái lại còn được đặc quyền ngang hàng một vương. Nhà Trần tuy thoáng trong chuyện vợ chồng là thế nhưng vẫn là xã hội phong kiến, nếu người vợ dám tự nguyện “cắm sừng” chồng thì không thể ưu ái tới mức đó được. Bằng chứng là trường hợp của Thiên Huy công chúa (hay Quang Loan hoàng hậu), chồng là Giản hoàng đã mất, vì "thông dâm" với Trần Nguyên Uyên mà bị chính cha mình là vua Nghệ Tông ép gả cho em trai nhân tình để làm nhục.
III: Về con người:
Về tính cách, tuy Thiên Thụy công chúa không được mô tả nhưng từ xuất thân trưởng công chúa, là con của một trong những vị vua tài giỏi, chuẩn mực nhất lịch sử, thì có thể suy luận được công chúa là khuê nữ được dạy dỗ tử tế, phép tắc lễ nghi đầy đủ theo quy củ hoàng gia. Khi xảy ra vụ việc bà chỉ khoảng trên dưới 20 tuổi, ông kia tầm 40.
- Còn Nhân Huệ vương, tuy có tài đánh trận nhưng đạo đức của ông này cực kì lỏng lẻo, nếu không muốn nói là rất tệ. Toàn thư đã ưu ái dành hẳn 2 lần mô tả ông ta là một người "tham lam, thô bỉ", nơi nào ông ta trấn nhậm, dân đều ghét.
- Điển hình là những vụ như sau:
- - Vụ Vân Đồn: Trước kháng chiến lần 3, ông ta được triều đình giao trấn thủ Vân Đồn. Vậy mà ông này không chỉ lo đánh giặc mà còn tranh thủ… đi buôn, viện ra cái cớ cũng hợp lý là “không thể đội nón của phương Bắc, sợ khi vội vàng khó lòng phân biệt” khiến dân lâm vào tình thế “không mua không được”. Rồi ông ta đã cho người nhà chở nón ra đậu sẵn gần khu vực, sau khi hạ lệnh lập tức tung tin đồn để mà dân tranh nhau đến mua, lúc đầu giá tiền cũng vừa phải, dần dà thổi lên cao chót vót, thu về tới hàng ngàn tấm vải; thủ đoạn đến cái mức mà dân buôn ở đó còn mỉa mai rằng "Vân Đồn gà chó tất thảy đều kinh". Nếu ở thời hiện tại ta có thể dùng cụm từ "Lợi dụng chức vụ quyền hạn để thu lợi bất chính trong tình hình đất nước căng thẳng" để mô tả hành động này
) - - Vụ Bài Áng: Người dân trong trấn kiện ông này tham lam, thô bỉ với vua Anh Tông. Vua triệu lên hỏi thì ông trả lời bằng câu nói kinh điển: "Tướng là chim ưng, quân dân là vịt. Lấy vịt nuôi chim ưng thì có gì lạ?". Kết quả là vua nổi giận, ông ta thấy thế thì vội xin về sớm, không dám ở lại lâu.
- - Vụ đánh Chiêm Thành: Vua Anh Tông thân chinh đánh Chiêm Thành nhưng sai Đoàn Nhữ Hài dụ hàng được vua Chiêm và vua Chiêm đồng ý ra hàng. Nhưng Nhân Huệ vương vẫn cho quân đuổi theo, bị Nhữ Hài tố cáo muốn cướp công vua. Vua giận, sai chặt chân thuộc hạ của ông ta để trị tội.
- Ngô Sĩ Liên khi nói về Nhân Huệ vương sau vụ của Thiên Thụy công chúa thì tuy đã được ưu ái phục chức nhưng “vẫn không sửa được lỗi lầm cũ”; cùng với mô tả trong thần tích ở đền thờ quê nhà ông này là có tính trăng hoa thì có vẻ như "lỗi lầm cũ" ý chỉ tính lăng nhăng, ong bướm chứ chẳng phải “chung thủy”, “yêu công chúa trọn đời” như các nơi ngôn tình hóa.
- Vậy thì một cô công chúa lớn lên trong cung, được dạy dỗ lễ nghi, chữ nghĩa tử tế mà thích được một ông già bằng tuổi cha chú mình, tính tình lại tham lam, thô bỉ, đi đâu dân cũng ghét như vậy ư?
IV: Kết luận:
- Từ các dữ kiện như trên, mình cho rằng Thiên Thụy công chúa có khả năng là nạn nhân của một vụ án h* d*, nên bà mới không phải chịu hậu quả gì còn người kia thì lại bị phạt rất nặng. Có thể vì sự phức tạp, mập mờ trong tình tiết nên luật pháp thời đó không thể xác định được là cưỡng dâm hay thông dâm. Nhưng phán quyết thì nghiêng hẳn về phía công chúa, nên mình có cơ sở để tin công chúa là nạn nhân chứ không phải là người phụ nữ “lăng loàn”, “cắm sừng” chồng như nhiều người vẫn nói.
- Sau này, khi vua Nhân Tông (lúc này đã xuất gia làm Trúc Lâm đại sĩ) đến thăm Thiên Thụy công chúa khi bà ốm nặng, rồi không lâu sau hai anh em mất cùng một ngày. Có thể thấy hai người có một mối liên hệ khác thường, không chỉ đơn thuần là thương em mà có lẽ vua còn vì áy náy với em chuyện năm xưa đã phục chức cho Nhân Huệ vương, nên mới ân cần dặn dò đến như vậy
- -Tuổi tác ( quá chênh lệch nên không thể có sự thông dâm ở đây).
- - Hậu quả phải chịu ( bên nặng bên nhẹ nên suy ra công chúa là người bị hại, còn thượng hoàng Thánh Tông sợ mất danh dự con gái nên k truyền ra ngoài)
- - Nhân cách của 2 người
- - Hưng Vũ Vương cũng là một ng chồng ưu tú k kém gì Nhân Huệ Vương nên bảo Hưng Vũ Vương k có tài nên vợ bỏ theo trai là k đúng.

