Việt Nam & Trung Quốc
1. Về mặt quốc gia
TQ là chủ nghĩa bá quyền, VN là chủ nghĩa ly khai. TQ luôn muốn mở rộng, thôn tính; VN thì luôn muốn ly khai, chia tách (nhìn lại suốt chiều dài lịch sử nội bộ của 2 nước có thể thấy).
TQ có thể phát triển nhưng ko bao h có thể vươn tới tầm của phương Tây, vì TQ chỉ sao chép thành quả của phương Tây nhưng ko sao chép được căn nguyên của các thành quả đó, TQ giống như người tập thể hình, chỉ tập phần thân trên. VN thì sao chép TQ & nhiều nước khác, nhưng ko chịu học đến nơi mà chỉ chộp cái gì dễ dãi và có thể ăn ngay, giống như người đẽo cày giữa đường.
Trong quá khứ VN đã có lúc phát triển rực rỡ và ko phụ thuộc TQ khi xây dựng bản sắc khác với TQ, đó là thời đại Lý, Trần khi văn hoá của Đại Việt là Phật giáo, trong khi TQ là Nho giáo. Từ đời hậu Lê, Đại Việt chủ trương sao chép nguyên bản của TQ & cũng chung với số phận với TQ khi Nho giáo ngày càng suy vi & bị liệt cường xâu xé. Nho giáo là 1 đạo thực dụng (có lợi trong ngắn hạn & phạm vi nhỏ; có hại trong dài hạn & phạm vi lớn), chỉ xoay quanh con người, bỏ qua các yếu tố khác, về mặt này nó kém Lão giáo, kém Thiên chúa giáo; bản thân Nho giáo cũng ko có cái quyền "bất khả xâm phạm" như Thiên chúa khi Khổng tử chỉ là 1 con người ko phải là thánh, là đấng tạo hoá, nên có thể nghe theo có thể ko. Với số dân mù chữ đến hơn 90% thì độ bao phủ của Nho giáo càng kém xa Thiên chúa giáo nên nền móng của Nho giáo càng ko vững chắc. Sau giai đoạn thực dân, Nho giáo coi như bị phá huỷ, VN & TQ chọn chung con đường của Nga Sô, đến nay thì cái đạo Nga Sô nó cũng phai tàn, mất phương hướng nên TQ quay lại chọn Nho giáo bằng cách thành lập thật nhiều học viện Khổng tử nhưng chỉ là nỗ lực phần lớn của chính quyền nên ko có nhiều tác dụng, TQ coi như ko cần kim chỉ nam dẫn lối (là đạo hoặc tôn giáo), TQ chỉ cần phát triển nhanh gấp, ngang bằng phương Tây về vật chất nhưng ko có phương hướng dài lâu, ko có căn cơ làm gốc lâu bền như phương Tây - có 2000 năm Ki tô làm chỗ dựa về tinh thần, có nhiều thế hệ sống với tinh thần đó, có pháp luật dựa trên nó nên có sự đồng thuận & trật tự trong xã hội tạo nên 1 nền móng vững chắc, có tính kế thừa. Bản thân Thiên chúa giáo còn những khiếm khuyết ko thể giải quyết được nên xã hội phương Tây cũng có những lỗ thủng mà Thiên chúa giáo ko thể vá, vì tuy thiên chúa là tối thượng nhưng nếu ko công nhận quy ước thiên chúa là đấng sáng thế thì cũng ko cần tuân theo thiên chúa.
Còn VN tất nhiên cũng ko có con đường & cũng chẳng có nỗ lực kiếm tìm hay thậm chí sao chép 1 con đường nào. VN là mô hình giật gấu vá vai, đói ăn vụng, túng làm liều.
2. Về mặt con người
TQ duy ý chí, đã quyết là làm bằng được, bất kể phương tiện hay thời cơ ra sao. Việt Nam duy tình, xốc nổi, nhiệt tình nhưng dễ thay đổi, hay nhụt chí. Về thủ đoạn, TQ với VN ko hơn kém nhau nhưng TQ kiên nhẫn, chịu khó chờ đợi, xào nấu hơn còn VN thì chỉ muốn ăn ngay nên hay lãnh phần thua thiệt. TQ cũng như VN, cũng có người này người kia nhưng do ảnh hưởng của Nho giáo, 1 người TQ tử tế rất coi trọng chữ tín, tình bằng hữu.