Phần này thực ra tao định viết rất lâu rồi. Nhưng không có thời gian và hứng thú nên giờ mới có dịp ngồi chém về vấn đề này.
Với những thằng không có nhu cầu quan tâm, tao xin phép trước, né topic này ra. Đọc đến đây mà cảm thấy muốn đọc tiếp thì ok. đi thôi
1. Vì sao chúng ta cần sử liệu?
Chẳng có dân tộc, quốc gia nào không muốn tìm về nguồn cội và gốc tích của dân tộc mình cả. VN cũng vậy
- Nhiều người có nói sử liệu phương đông (TQ, VN, Nhật hay Hàn) đéo đáng tin. Nói thế là thiếu hiểu biết vì sao? Chúng mày vẽ 1 con hươu, dù xấu dù đẹp, nó vẫn có đầu, mình, sừng, tứ chi, đuôi. Người ta vẫn mường tượng ra, à con này nó có hình dáng như vậy, không phải cá dưới nước, không phải chim trên trời. Sử cũng vậy. Phép viết ước lệ, tượng trưng không làm sai lệch đi bản chất, sử thư là thứ mà chúng ta cso thể sử dụng để vẽ ra khung cảnh, hình dung về một triều đại, một giai đoạn lịch sử, những nhân vật lịch sử.
- Có những thằng nói, VN thời đó mông muội, bán khai, đọc làm gì cho mất công. Nói như vậy là nhìn nhận tổ tiên một cách sỉ nhục, coi thường. Hãy nhìn sang nước Pháp, nước Đức. Người Pháp tự hào mình là dòng giống của người Gaules, người Đức tự hào mình là con cháu của những người Germans xa xưa. Nhưng cả người Gaules hay Germans đều là những bộ lạc dã man, chưa tiến tới văn minh, còn thua xa các vương triều Lý Trần của Việt Nam xa xưa. Vậy chúng ta có gì phải tủi hộ khi nhìn nhận là quá khứ của tiền nhân.
Suy cho cùng, việc có sử liệu cho một dân tộc là một điều may mắn. Đó là 1 trong 2 thứ (cùng với di tích khảo cổ) giúp chúng ta nhìn lại quá khứ của dân tộc mình.
Dân tộc Việt Nam có một quá khứ huy hoàng xứng đáng được con cháu tự hào.
2. Vì sao Việt Nam thiếu thốn sử liệu
Gần như nhắm mắt người ta cũng kể ra được dăm ba bộ sử Việt Nam còn tới hiện tại – Đại việt sử ký toàn thư, Đại Việt sử ký tiền biên, Khâm định việt sử thông giám cương mục. Thực chất 2 cuốn sau viết dựa trên nền tảng của cuốn đầu tiên. Do đó, chúng ta có rất ít sử liệu để tham khảo.
Tại sao nước Việt Nam mình không có sử liệu cho con cháu đọc?
Điều đầu tiên, Việt Nam bị người Hán đô hộ hơn 1000 năm (từ năm 179 TCN – hoặc 111 TCN, theo cách nhìn nhận của tao – cho tới năm 907 SCN), giai đoạn này VN là biên viễn của người Tàu, xứ man di – lam sơn chướng khí, đi dễ khó về - nhân dân bán khai, nghèo nàn, không có gì đáng để ghi vào sử sách ngoài những chuyện kiểu như Trưng Trắc làm phản, Triệu Ẩu làm phản, quan này, quan kia sợ tới Giao Chỉ không về được. So với Trung Nguyên văn minh, Giang Nam giàu có, quả thật xứ Giao Chỉ này không có nhiều thứ để sử Tàu chép vào.
Điều thứ hai, người Việt Nam giai đoạn đầu sau khi độc lập, chưa có sử quán. Vì sao vậy? Bởi vì người Việt sùng đạo Phật. Nên nhớ, sử quán hay việc chép sử theo phong cách Trung Quốc là do ảnh hưởng của Nho giáo. Chỉ có những nhà nho mới nghĩ nhiều tới việc để con cháu sau này biết về những gì đang diễn ra – nêu gương tốt mà noi theo, bêu gương xấu mà phòng tránh. Cũng vì ảnh hưởng Phật giáo mà sử chép về giai đoạn này (Lý triều về trước thường mang màu sắc rất mê tín (chép điềm mộng triệu, chép sự kiện điềm lành...), độ tin cậy không lớn, thông tin rác nhiều)
- Cuốn sử có lẽ cổ nhất mà chúng ta còn được nhắc tên là Sử ký của Đỗ thiện. Người ta vẫn còn tranh cãi liệu nó có thật hay không. Tuy nhiên nếu có thật thì nó cũng khá vắn tắt và không có nhiều giá trị thực tế. Bởi vì nó còn khá nhiều mẩu chuyện vẫn còn được Việt Điện u linh tập chép lại. Mà VĐULT khác gì mấy cuốn truyện như kiểu của Bồ Tùng Linh mấy đâu.
- Cuốn sử đầu tiên được ghi chép đàng hoàng là cuốn Đại Việt sử ký của Lê Văn Hưu chép vào giữa nhà Trần (chép việc từ Triệu Đà). Nên nhớ, đầu thời Trần về trước, dấu ấn Phật giáo vô cùng đậm nét, các vua quan đều là Phật tử. Thậm chí sơ kỳ nhà Trần về trước có nhà nho còn cạo tóc đi tu để có thể thăng tiến. Việc này thể hiện qua việc là sư mà nói chuyện vẫn nhắc đến giáo lý Khổng Mạnh. Ấy là biểu hiện quá rõ ràng của việc thư sinh nho gia cạo đầu làm sa môn nhà Phật.
Từ thời Anh Tông về sau, những người thuộc tầng lớp Nho giáo bắt đầu được trọng dụng, như Trương Hán Siêu, Phạm Sư Mạnh, Chu An... Nhà nho làm quan nên bắt đầu ảnh hưởng tới triều đình, có sử quán, có sử quan làm việc. Tuy nhiên cũng đáng tiếc ngoài ĐVSK được chép lại vài đoạn trong ĐVSKTT ra cũng không còn cuốn sách nào khác còn đến ngày nay.
Chú 1 - Hồ Tông thốc có một cuốn sách tên Việt Nam thế chí, một cuốn là Việt Sử cương mục – được Ngô Sĩ Liên khen hay, tiếc là không còn
- Từ đời nhà Lê, đặc biệt sau khi Thánh Tông lên ngôi, nhà nước độc tôn Nho Giáo, những việc biên tu, chép sử trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Vì sao
+ Việc chép sử thể hiện tính chính thống của nhà nước: Chỉ có triều đình trung ương tập quyền mạnh mẽ theo mô hình Trung Hoa mới có chuyện chép sử một cách chính thống và mạch lạc. Nó thể hiện sức mạnh quốc gia và vương triều
+ Ý thức độc lập cao độ của xứ phương Nam với thiên triều phương bắc. Điều này thể hiện rõ nhất thông qua việc, Đại Việt có một tổ tiên riêng (hệ thống Hùng – Thục) chép riêng rẽ như sự thể hiện tính chính thống và nối tiếp độc lập so với người Hán ở Trung Nguyên.
Từ đây chúng ta có những bộ sử quốc doanh (do sử quán làm) và sử tư nhân (do cá nhân viết – Đại Việt Thông sử, Ô Châu cận lục, Hoan Châu ký...). Đây là những tư liệu rất quý còn tồn tại đến ngày nay.
View attachment 595869
View attachment 595884
Bản sách Đại Việt Sử ký toàn thư xuất bản năm 1933 thư viện Havard
Thứ ba, khi nhà Minh xâm lược Việt Nam, Chu Đệ thi hành chính sách diệt chủng về văn hóa. KHông khác gì Tần Thủy Hoàng xưa, đốt sách chôn Nho. Mức độ ở đây là cao hơn rất nhiều. Nhà Lê dựng lên có tìm lại sách vở, kho tàng hoặc tìm về các di tích thời Lý Trần nhưng 10 phần không còn được 1,2. Bởi thế hiện nay chúng ta không còn gì để khảo cứu. Đây có lẽ cũng là những điều tao tiếc nhất. Trong con mắt của tao, văn minh Đại Việt thời Lý Trần vô cùng huy hoàng và vẻ vang (ví như Hoàng thành Thăng Long thời Lý Trần quy mô to hơn và kiến trúc độc đáo hơn thời Lê Trịnh về sau). Nhưng nay không còn gì nhiều để tìm tòi nữa
3. Bổ khuyết bằng sử liệu Trung Quốc và di chỉ tìm thấy
Ngày nay ngành khảo cổ phát triển, nên chúng ta có nhiều những đoàn khảo cổ học đi khám phá các vùng quê, di chỉ còn lại, có nhiều bia ký, thần tích được tìm thấy. Cái này bổ khuyết khá nhiều cho sử liệu (tuy nhiên độ tin cậy thì còn là dấu hỏi – chép việc sau niên đại thực tế nhiều (phong thành hoàng, phong thần...))
Chú 2 – Tao có dịch bia ký ở làng tao 1 lần. Bia trước sân đình, chép việc đời Lê, người trong làng công đức lúa để làm đình làng. Tuy nhiên bia ký như vậy không có nhiều giá trị lắm về mặt sử liệu.
Phần hay nhất chính là tìm từ sử liệu của bọn Tàu. Người tàu còn rất nhiều sử liệu, giữ gìn cẩn thận. Đây là kho tư liệu vô giá, đáng tiếc là chúng ta không tiếp cận được, hoặc tiếp cận thì cũng chưa đủ trình độ và khả năng (kiến thức, tài chính...)để dịch ra tiếng Việt
Tao trước có đọc mấy cuốn sách của bọn Tàu (Nhị thập tứ sử - đặc biệt là Đường Thư (Cựu – Tân) về trước, thấy có khá nhiều đoạn rất hay viết về Việt Nam. Nó là nguồn bổ khuyết rất quan trọng về sử liệu cho ai nghiên cứu cổ sử và viễn sử của VN mình.
Chú 3 - Lê Tắc có cuốn An Nam chí lược khá hay - người đương thời (Tắc là quan viên nhà Trần hàng Nguyên) chép việc đương thời. Cuốn này dưới góc nhìn của Nhà Nguyên nhìn Đại Việt nhưng vẫn là sử liệu cực kỳ đáng tin cậy cho ai thích nghiên cứu về giai đoạn Trần Lý về trước.
View attachment 595876
Đoạn viết về Quận Ấp trong An Nam chí lược
Năm ngoái, tao có đọc cuốn An Nam truyện của Châu Hải Đường. Vị này dịch các đoạn chép về An Nam trong sử liệu TQ từ thời Ngô, Đinh, Lê về sau. Phần này tao đặc biệt thấy thú vị, vì góc nhìn người Trung Hoa cho chúng ta thấy những điểm khác biệt đáng suy ngẫm (Dù không hoàn toàn đúng) về lịch sử việt Nam. Ví dụ như chuyện Lý Công Uẩn giết Lê Long Đĩnh cướp ngôi, chuyện Lê Hoàn ngạo mạn vs sử thần Trung Hoa, hay những đoạn miêu tả chân dung các vua Hoàn, Lĩnh....đây là những thứ sử Việt không có hoặc không chép
Tao mong muốn nếu như có thể, chúng ta lập được những cộng đồng nhỏ, nghiên cứu về lịch sử dân tộc mình. Cách thức có thể là tìm và dịch tài liệu TQ, bia ký của Vn hoặc TQ, đào sâu nghiên cứu những gì đã và đang có. Suy cho cùng, đó cũng là một cách để chúng ta báo ơn tổ tiên mình
P/S TAO VIẾT CÁI BÀI DỞ HƠI NÀY VÌ TAO NGHĨ ĐẾN 1 THỚT HQUA - TÌM CHO MÌNH MỘT NIỀM VUI, MỘT ĐIỀU CÓ ÍCH KHI MÌNH ĐÃ HƠN 3X
.png "Sex :vozvn (19):"){kind=icon}
.png "Sex :vozvn (1):"){kind=icon}
