Khác biệt cốt lõi về phạm vi áp dụng quy luật nhân quả giữa chủ nghĩa duy vật biện chứng và khoa học Phật giáo nằm ở ranh giới giữa thế giới vật chất khách quan thuần túy với tiến trình tâm thức vận động xuyên không gian và thời gian. Đối với chủ nghĩa duy vật biện chứng, mối liên hệ nhân quả là một phạm trù logic mang tính khách quan, phổ biến nhưng bị giới hạn nghiêm ngặt trong giới hạn của tự nhiên, xã hội và tư duy thực tại - nơi mà mọi nguyên nhân đều phải xuất phát từ các tương tác vật chất cụ thể, có thể kiểm chứng bằng thực nghiệm khoa học và kết quả sinh ra cũng chỉ tồn tại trong phạm vi vòng đời sinh học của một thực thể hoặc trong tiến trình lịch sử hữu hình của xã hội loài người. Ngược lại, phạm vi của luật nhân quả (hay nghiệp dịch từ tiếng Pali là kamma) trong khoa học Phật giáo lại mở rộng ra một không gian siêu hình và vĩ mô hơn thế rất nhiều, nó không chỉ bao hàm các hiện tượng vật lý thông thường mà cốt lõi là sự vận hành mang tính đạo đức của tâm thức vượt ra ngoài một kiếp sống đơn lẻ. Trong khi duy vật biện chứng khẳng định cái chết sinh học là sự chấm dứt hoàn toàn của một cá thể và các hệ quả của cá thể đó chỉ còn lưu lại thông qua di sản vật chất hoặc xã hội đối với cộng đồng, thì khoa học Phật giáo lại thiết lập một chuỗi nhân quả liên tục, kết nối vô số kiếp sống thông qua vòng sinh tử luân hồi (hay gọi là samsara). Những hành vi có ý niệm (thân, khẩu, ý) của một cá nhân trong quá khứ tạo thành các hạt giống nghiệp, năng lượng nghiệp này không bị mất đi khi thân xác phân rã mà tiếp tục vận động và lưu chuyển qua các trạng thái tâm thức tiếp nối để cấu thành nên hoàn cảnh, xu hướng và thân phận mới của họ ở các kiếp sống vị lai.
Như vậy, nếu duy vật biện chứng nhìn nhận nhân quả dưới góc độ cấu trúc cơ học, sinh học và lịch sử-xã hội mang tính thực chứng, nơi ý thức chỉ là sản phẩm phụ thuộc vào bộ não vật chất, thì khoa học Phật giáo lại coi nhân quả là một định luật vũ trụ tối cao vận hành dựa trên động lực của tâm thức, đó là nơi hành vi đạo đức đóng vai trò quyết định và năng lượng của nó có khả năng xuyên không-thời gian để chi phối toàn bộ tiến trình sinh diệt của một chúng sinh từ kiếp này sang kiếp khác
.png "Sex :vozvn (18):"){kind=icon}
.png "Sex :vozvn (25):"){kind=icon}
.png "Sex :vozvn (19):"){kind=icon}
.
