334433
Súng hết đạn
Năm 1999, dưới danh nghĩa can thiệp nhân đạo để buộc Nam Tư rút quân khỏi Kosovo, NATO đã tiến hành chiến dịch không kích kéo dài 78 ngày nhằm vào một quốc gia có chủ quyền. Hơn 20.000 phi vụ được thực hiện, bom đạn không chỉ trút xuống các mục tiêu quân sự mà cả cơ sở hạ tầng dân sự. Hậu quả là 3.500–4.000 người thiệt mạng, khoảng 10.000 người bị thương, trong đó hai phần ba là thường dân. Thiệt hại kinh tế ước tính khoảng 100 tỷ USD. Đáng nói hơn, NATO còn sử dụng khoảng 15 tấn uranium nghèo, để lại di sản ung thư và tử vong kéo dài nhiều năm sau đó đối với người dân Serbia. Tất cả diễn ra mà không có một tuyên chiến chính thức nào, cũng chẳng cần một phán quyết rõ ràng của luật pháp quốc tế.
Bốn năm sau, vào năm 2003, Mỹ và đồng minh phát động cuộc xâm lược Iraq, lật đổ chính quyền và bắt giữ Tổng thống Saddam Hussein, người sau đó bị treo cổ. Nguyên cớ cho cuộc chiến ấy, cả thế giới đều nhớ: chiếc lọ bột trắng được Ngoại trưởng Mỹ Colin Powell giơ lên trước Liên Hợp Quốc, như bằng chứng cho thấy Iraq sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt. Nhưng khi chiến tranh kết thúc, không có kho WMD nào được tìm thấy. Báo cáo cuối cùng năm 2005 của CIA thừa nhận cuộc tìm kiếm đã thất bại hoàn toàn. Chính ông Powell sau này cũng gọi bài phát biểu đó là “vết nhơ” trong sự nghiệp của mình , một lời thú nhận muộn màng, không thể hồi sinh hàng trăm nghìn sinh mạng đã mất.
Năm 2011, kịch bản lặp lại tại Libya. Từ làn sóng “Mùa xuân Ả Rập”, NATO can thiệp quân sự với danh nghĩa bảo vệ dân thường, hậu thuẫn phe nổi dậy chống lại chính quyền Muammar Gaddafi. Cuộc chiến kết thúc bằng cái chết man rợ của ông, nhưng Libya thì không có hòa bình. Quốc gia này rơi vào tình trạng tan rã quyền lực, nội chiến triền miên, và trở thành một điểm nóng bất ổn cho tới tận hôm nay.
Ba ví dụ, ba bối cảnh khác nhau, nhưng chung một bản chất. Những khẩu hiệu về dân chủ, nhân quyền hay nhân đạo, xét cho cùng, chỉ là lớp vỏ đạo đức dùng để hợp thức hóa sự can thiệp. Đằng sau chúng không phải là những lý tưởng phổ quát, mà là lợi ích chiến lược của các cường quốc. Trong trật tự thế giới hiện nay, ai mạnh thì người đó định nghĩa đúng – sai, chính nghĩa – phi nghĩa. Và lịch sử, một lần nữa, chỉ đóng vai trò là bản ghi chép lạnh lùng cho thứ logic ấy.
Nếu nhìn thẳng vào bản chất vấn đề, thì hành động của Tổng thống Donald Trump cũng không khác về bản chất so với những gì các đời tổng thống Mỹ và phương Tây đã làm trước đây: sẵn sàng coi thường luật pháp quốc tế khi cần thiết, đặt lợi ích và sức mạnh lên trên mọi nguyên tắc. Điểm khác biệt nằm ở cách họ tự biện minh cho mình.
Trump hành động thô ráp, công khai và không mấy bận tâm đến việc khoác lên những lớp vỏ đạo đức như nhân quyền, dân chủ hay nhân đạo. Ông không mất công dựng lên các kịch bản mị dân, không cần lọ bột trắng, cũng không cần những bài diễn văn hoa mỹ trước các thể chế quốc tế để tạo cảm giác chính nghĩa. Sự trần trụi ấy, dù khó chấp nhận, lại phản ánh đúng logic quyền lực mà nhiều đời lãnh đạo phương Tây vẫn âm thầm theo đuổi.
Ngược lại, điều đáng khinh hơn chính là kiểu đạo đức giả có hệ thống: nhân danh các giá trị cao đẹp để mở đường cho chiến tranh, gieo chết chóc cho hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu người, rồi sau đó phủi tay khi sự thật bị phơi bày. Hành động nào cũng tàn nhẫn trong một thế giới tự nhận là văn minh, nhưng sự tàn nhẫn được che đậy bằng những lời lẽ mị dân và dối trá, xét cho cùng, còn đáng sợ và đáng khinh hơn nhiều.
.png "Sex :vozvn (19):"){kind=icon}
