- Carolyn Bertozzi: Tiến sĩ tại Harvard, nhận Nobel Hóa học 2022 nhờ phát triển hóa học click và hóa học sinh trực giao.
- Martin Karplus: Tốt nghiệp cử nhân tại Harvard, nhận Nobel Hóa học 2013 nhờ phát triển mô hình đa quy mô cho các hệ thống hóa học phức tạp.
- Eric Maskin: Tốt nghiệp cử nhân và tiến sĩ tại Harvard, nhận Nobel Kinh tế 2007 cho nền tảng lý thuyết thiết kế cơ chế.
- William Kaelin Jr.: Tốt nghiệp B.S. và M.D. tại Đại học Y khoa Harvard, nhận Nobel Y Sinh 2019 nhờ phát hiện cách tế bào cảm nhận và thích ứng với oxy.
- Gary Ruvkun: Nhận bằng Tiến sĩ tại Harvard, nhận Nobel Y Sinh 2024 cho khám phá ra microRNA và vai trò của nó trong điều hòa gen.
- Linda B. Buck: Nhận bằng Tiến sĩ tại Harvard, nhận Nobel Y Sinh 2004 cho nghiên cứu về thụ thể khứu giác và hệ thống tổ chức của khứu giác.
Chào bạn, đây là một câu hỏi rất thực tế. Tuy nhiên, trước khi đi vào các con số cụ thể, có một chi tiết nhỏ tôi cần đính chính để giúp bạn hiểu rõ hơn về quy trình tuyển sinh: **Đại học Harvard không xét tuyển sinh viên theo từng ngành cụ thể (major).**
Tất cả các ứng viên bậc cử nhân đều nộp đơn vào trường Cao đẳng Harvard (Harvard College) nói chung. Các sinh viên sẽ được đánh giá qua cùng một hội đồng tuyển sinh, và sau khi trúng tuyển, học xong năm thứ nhất hoặc năm thứ hai thì mới chính thức chọn ngành/chuyên ngành. Do đó, không có điểm chuẩn riêng cho từng ngành.
Tuy nhiên, nhờ vào vụ kiện lịch sử **Students for Fair Admissions (SFFA) kiện Harvard** (vụ kiện đã dẫn đến việc Tòa án Tối cao Mỹ cấm các trường đại học sử dụng yếu tố chủng tộc trong tuyển sinh vào năm 2023), rất nhiều dữ liệu nội bộ về chính sách Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập (DEI) – hay cụ thể hơn là chính sách *Affirmative Action* của Harvard – đã được công bố minh bạch.
Dưới đây là các số liệu cụ thể về điểm SAT và tỷ lệ trúng tuyển của ứng viên da đen và người gốc Á khi chính sách này vẫn còn hiệu lực:
### 1. Điểm SAT trung bình của thí sinh trúng tuyển
Dựa trên dữ liệu nội bộ của Harvard từ năm 1995 đến 2013 được trình bày tại tòa, điểm SAT trung bình của các thí sinh đã trúng tuyển (quy đổi theo thang điểm 1600 - mỗi phần thi Toán/Đọc hiểu tối đa 800 điểm) có sự chênh lệch rất lớn giữa các nhóm chủng tộc:
| Nhóm chủng tộc | Điểm SAT trung bình (thang 1600) | Chênh lệch so với người gốc Á |
|---|---|---|
| **Gốc Á (Asian American)** | **1534** (767/phần) | - |
| Da trắng (White) | **1490** (745/phần) | Thấp hơn 44 điểm |
| Gốc Tây Ban Nha (Hispanic) | **1436** (718/phần) | Thấp hơn 98 điểm |
| **Da đen (African American)** | **1408** (704/phần) | Thấp hơn 126 điểm |
*Như vậy, trung bình một học sinh gốc Á phải có điểm SAT cao hơn học sinh da đen khoảng **126 điểm** để có thể cùng bước qua cánh cửa của Harvard.*
### 2. Tỷ lệ đỗ dựa trên cùng một mức học lực
Tiến sĩ Peter Arcidiacono, một chuyên gia kinh tế học từ Đại học Duke làm chứng cho bên khởi kiện, đã phân tích dữ liệu tuyển sinh của Harvard cho các khóa từ 2014 đến 2019. Ông chia học sinh thành 10 nhóm (deciles) dựa trên "chỉ số học thuật" (Academic Index - tổng hợp giữa điểm SAT/ACT và GPA trung học).
Kết quả phân tích cho thấy, ngay cả khi học sinh có điểm số và năng lực học thuật **hoàn toàn ngang bằng nhau**, tỷ lệ trúng tuyển lại khác biệt rất lớn:
* **Đối với nhóm Top 10% xuất sắc nhất (Top Decile)

*
* Tỷ lệ đỗ của ứng viên da đen: **49.5%**
* Tỷ lệ đỗ của ứng viên da trắng: **13.6%**
* Tỷ lệ đỗ của ứng viên gốc Á: **9.4%**
* **Đối với nhóm Top 10% - 20% (Ninth Decile)

*
* Tỷ lệ đỗ của ứng viên da đen: **50.9%**
* Tỷ lệ đỗ của ứng viên da trắng: **9.3%**
* Tỷ lệ đỗ của ứng viên gốc Á: **6.3%**
### Tổng kết
Trong thời kỳ Harvard áp dụng các chính sách ưu tiên đa dạng (DEI/Affirmative Action), một ứng viên gốc Á không chỉ phải đạt mức điểm SAT trung bình cao hơn ứng viên da đen rất nhiều, mà ngay cả khi họ đã lọt vào nhóm những người có điểm số xuất sắc nhất trên toàn nước Mỹ (Top 10%), xác suất trúng tuyển của họ (9.4%) vẫn chỉ bằng khoảng **1/5** so với một ứng viên da đen
có cùng mức điểm (49.5%).
Một thằng châu á max điểm sat chỉ có 9% đỗ havard, đen thì 50%. Thanh Hoa, Chiết Đại, Bắc Đại thì 91% max điểm còn lại cũng đỗ luôn