Khổng Nho - ‘Nhân chi sơ, tánh bổn thiện’ là cái xàm Lồn nhất cho đến nay, nó làm Giới hạn tư duy của súc sanh, biến lũ này thành nô lệ đời đời.

honda67 · 16/1/26

Vậy tại sao phải dạy trẻ em không nói dối, không ích kỷ? Đúng, trẻ con không có ý thức làm ác ngay từ đầu, nhưng căn tính vẫn có xu hướng giành giật, nói dối, ích kỷ mà không cần ai dạy. Rồi khi lớn lên nếu giáo dục là đủ, thì những người học cao, chức to, hiểu nhiều, có cảm nhận về đạo đức đã không làm điều ác có tính toán.

Vấn đề nằm ở thiếu kiến thức, môi trường xã hội hay ở ý chí và ham muốn của con người? Tới đây lại muốn đóng vai nạn nhân chứ gì.

Vậy “nhân chi sơ, tánh bổn thiện”, rồi kết luận rằng con người xấu đi là do xã hội. Nghe rất hợp lý, nhưng nếu vậy thì chỉ cần sửa hệ thống là đủ, cần gì đến khái niệm tội lỗi hay cứu rỗi?

Tiêu chuẩn để gọi một hành vi là ‘tốt’ hay ‘xấu’ cuối cùng dựa trên cái gì?

Nếu dựa vào xã hội, thì khi xã hội thay đổi, đạo đức có đổi theo không? Một hành vi từng bị coi là tội ác, nếu được số đông chấp nhận, thì nó có trở thành đúng không? Và nếu một xã hội tập thể ủng hộ điều sai, ai có quyền đứng ra nói rằng cả xã hội đó sai?

Nếu dựa vào luật pháp, thì lịch sử cho thấy luật có thể hợp thức hóa những điều ngày nay ta gọi là vô nhân đạo. Luật có thể trừng phạt tội ác, nhưng luật không tạo ra đạo đức, mà chỉ phản ánh quan điểm đạo đức của kẻ đang cầm quyền.

Nếu dựa vào cảm xúc hay lương tâm cá nhân, thì đạo đức trở thành chuyện riêng tư: cái tôi thấy đúng thì đúng, cái người khác thấy đúng thì cũng đúng. Nhưng như vậy, còn cơ sở nào để lên án kẻ làm điều tàn nhẫn nếu hắn thực sự không thấy mình sai?

aidokhongphailatoi · 16/1/26

Cái đạo đức mà mày đang bàn
Là 1 tập họp của nhân lễ tín nghĩa hiếu
Hay còn gọi là người quân tử

Khổng tử nói ng quân tử là ng trong sạch kể cả khi ở 1 mình

Còn cái mày nói quá ít, quá bề nổi
Chung chung

aidokhongphailatoi · 16/1/26

Dạy trẻ em để tránh trẻ em bị người xấu dụ dỗ chứ sao
Như tờ giấy trắng, mày ko vẽ đẹp thì ng khác vẽ xấu, còn bản chất thì vốn là tờ giấy trắng

adamsodit · 16/1/26

nó cũng đúng một phần. Tính cách trẻ sơ sinh nào cũng thế thôi, nhưng quá trình trưởng thành, lớn lên, giáo dục nó sẽ thay đổi con người...Cứ nhìn anh Chí thì rõ, anh ước mơ làm người lương thiện, sống cuộc sống bình thường đi làm, lấy vợ, sinh con...nhưng họ có cho anh ấy lương thiện đâu. Nên xã hội cần phải có pháp luật.

khoangkhacniemvui · 16/1/26

Khổng Tử chưa bao giờ nói "Nhân chi sơ, tính bản thiện"!
Câu này trong sách Tam Tự Kinh để dạy trẻ con tập đọc, viết
Mà mày phân tích chỉ 2 câu này trong cả 1 bộ tập đọc đó cũng sai luôn, đúng kiểu trích dẫn vụn vặn, cắt 1 câu để chỉ chỉ trích theo hướng của mình
Cả khổ nó là vậy:

Nhân chi sơ
Tính bản thiện
Tính tương cận
Tập tương viễn
Cẩu bất giáo
Tính nãi thiên
...

Có nghĩa là con người lúc "CÒN NHỎ" thì bản tính vốn thiện (chỉ biết ăn, ngủ, người lớn nói gì nghe theo), chưa biết làm việc ác.
Trẻ con thì tính đa số đều giống giống nhau hết (tức là chỉ biết ăn, ngủ, nghe theo người lớn) do giới hạn nhận thức và trí óc. Sau đó mới "tập tương viễn" nghĩa là do tập quán sinh hoạt, đời sống xã hội, học tập giáo dục ,... mà mới dần dần khác nhau.
Con chó không được dạy dỗ thì "trời sinh tính" , tính nó hên xui sao thì vẫn cứ như vậy mãi thôi
Trong cả hệ nho giáo thì có 2 nhận định là của Mạnh Tử mới là "bản tính con người luôn hướng thiện", và Tuận Tử là "bản tính con người luôn vụ lợi cho bản thân" nhưng cả 2 đều không phải tư tưởng chính thống của nho giáo. Chỉ là nhận định để từ đó làm thành cách dạy dỗ, suy nghĩ. Tư tưởng chính thống của nho giáo thì không nói gì về bản chất của con người, vì mặc định đều là tiểu nhân hết. Sau khi được học tập vào quy củ, dạy dỗ và có vị trí trong xã hội mới được xếp vào hàng "quân tử".

Alex1002 · 16/1/26

Trinh

honda67:
Vậy tại sao phải dạy trẻ em không nói dối, không ích kỷ? Đúng, trẻ con không có ý thức làm ác ngay từ đầu, nhưng căn tính vẫn có xu hướng giành giật, nói dối, ích kỷ mà không cần ai dạy. Rồi khi lớn lên nếu giáo dục là đủ, thì những người học cao, chức to, hiểu nhiều, có cảm nhận về đạo đức đã không làm điều ác có tính toán.

Vấn đề nằm ở thiếu kiến thức, môi trường xã hội hay ở ý chí và ham muốn của con người? Tới đây lại muốn đóng vai nạn nhân chứ gì.

Vậy “nhân chi sơ, tánh bổn thiện”, rồi kết luận rằng con người xấu đi là do xã hội. Nghe rất hợp lý, nhưng nếu vậy thì chỉ cần sửa hệ thống là đủ, cần gì đến khái niệm tội lỗi hay cứu rỗi?

Tiêu chuẩn để gọi một hành vi là ‘tốt’ hay ‘xấu’ cuối cùng dựa trên cái gì?

Nếu dựa vào xã hội, thì khi xã hội thay đổi, đạo đức có đổi theo không? Một hành vi từng bị coi là tội ác, nếu được số đông chấp nhận, thì nó có trở thành đúng không? Và nếu một xã hội tập thể ủng hộ điều sai, ai có quyền đứng ra nói rằng cả xã hội đó sai?

Nếu dựa vào luật pháp, thì lịch sử cho thấy luật có thể hợp thức hóa những điều ngày nay ta gọi là vô nhân đạo. Luật có thể trừng phạt tội ác, nhưng luật không tạo ra đạo đức, mà chỉ phản ánh quan điểm đạo đức của kẻ đang cầm quyền.

Nếu dựa vào cảm xúc hay lương tâm cá nhân, thì đạo đức trở thành chuyện riêng tư: cái tôi thấy đúng thì đúng, cái người khác thấy đúng thì cũng đúng. Nhưng như vậy, còn cơ sở nào để lên án kẻ làm điều tàn nhẫn nếu hắn thực sự không thấy mình sài.

Trình độ còn hạn chế,
Phân tích ko đâu vào đâu,
Nghe chán

honda67 · 16/1/26

aidokhongphailatoi:
Cái đạo đức mà mày đang bàn
Là 1 tập họp của nhân lễ tín nghĩa hiếu
Hay còn gọi là người quân tử

Khổng tử nói ng quân tử là ng trong sạch kể cả khi ở 1 mình

Còn cái mày nói quá ít, quá bề nổi
Chung chung

Nhân,
Lễ,
Nghĩa,
Tín,
Hiếu

Là mô hình đạo đức ‘lý tưởng’ chứ không phải lời giải cho vấn đề bản tính con người. Khổng giáo nói người nên là quân tử, nhưng không giải thích được vì sao người ta biết đúng vẫn làm sai, kể cả khi không ai ép buộc. Tao xin phép hỏi: tiêu chuẩn để gọi là đạo đức đó đến từ đâu? Nếu nó đến từ truyền thống và xã hội, thì xã hội khác sẽ có “quân tử” khác. Vậy khi hai xã hội mâu thuẫn đạo đức, lấy gì phân xử ai đúng ai sai?

Hồi hôm tao coi được cái clip này, thằng này nó bảo ở Nhật gia đình cha mẹ khi nuôi con rất lo lắng, chi tiết kĩ càng. Nhưng khi lớn có khi cha mẹ-con cái còn chẳng gặp mặt lại nhau. Thế là cả đám Răng Vẩu comment lối sống đó là ‘ích kỉ, vô tâm, tàn nhẫn’? Có cái đéo gì để mà nghịch lý.

aidokhongphailatoi · 16/1/26

Khổng Tử không nhìn nhận đạo đức dưới góc độ "tuyệt đối" của tôn giáo phương Tây, cũng không thả nổi theo sự tương đối của thời cuộc.

1. Phản biện về "Căn tính ác" và "Giáo dục vô dụng"
Lập luận của bạn: Trẻ con sinh ra đã biết giành giật, ích kỷ. Người học cao hiểu rộng vẫn làm điều ác. Vậy giáo dục để làm gì nếu bản chất đã vậy?
Luận Ngữ phản biện:
Khổng Tử không khẳng định "Nhân chi sơ tính bản thiện" (đây là câu trong Tam Tự Kinh, phát triển từ ý của Mạnh Tử sau này). Trong Luận Ngữ, Khổng Tử nói:
> "Tính tương cận dã, tập tương viễn dã."
> (Tánh người vốn gần nhau, do tập quán mà xa nhau).
>
* Lý giải: Con người sinh ra không phải là "Thiện" hay "Ác", mà là "Gần nhau" (tức là đều có những ham muốn bản năng sơ khai như ăn, ngủ, sở hữu). Cái khiến một đứa trẻ trở thành người tốt hay kẻ xấu không phải do "máu lạnh" bẩm sinh, mà do "Tập" (Thói quen/Môi trường rèn luyện).
* Về người học cao vẫn làm ác: Luận Ngữ phân biệt rất rõ giữa "Học" (để lấy kiến thức/kỹ năng) và "Tu" (để thành người).
* Khổng Tử nói: "Quân tử dụ ư nghĩa, tiểu nhân dụ ư lợi" (Người quân tử hiểu rõ về nghĩa, kẻ tiểu nhân chỉ hiểu rõ về lợi).
* Những người "học cao, chức to" mà bạn nhắc đến, trong mắt Khổng Tử, nếu dùng trí tuệ để mưu lợi riêng thì vẫn chỉ là Tiểu nhân. Họ có kiến thức (trí) nhưng thiếu Nhân (Lòng thương người) và Lễ (Sự tiết chế). Giáo dục hiện đại có thể dạy họ thành một cái "máy giỏi" (Khí), nhưng Khổng Tử dạy: "Quân tử bất khí" (Người quân tử không phải là một công cụ chỉ biết làm việc chuyên môn, mà phải có đạo đức toàn diện).
\rightarrow Kết luận: Vấn đề không phải giáo dục vô dụng, mà là nền giáo dục đó đang dạy ra "Tiểu nhân có trí thức" thay vì "Quân tử".
2. Phản biện về "Đóng vai nạn nhân của xã hội"
Lập luận của bạn: Đổ lỗi cho xã hội là ngụy biện. Nếu xã hội sai, tại sao không tự sửa mình?
Luận Ngữ phản biện:
Khổng Tử đồng ý rằng không thể đổ lỗi hoàn toàn cho hoàn cảnh, nhưng Ông nhấn mạnh vai trò cực lớn của người lãnh đạo và môi trường (Đức trị).
> "Đạo chi dĩ chính, tề chi dĩ hình, dân miễn nhi vô sỉ. Đạo chi dĩ đức, tề chi dĩ lễ, hữu sỉ thả cách."
> (Dùng chính lệnh để dẫn dắt, dùng hình phạt để bắt vào khuôn khổ, dân sẽ tìm cách tránh né mà không biết hổ thẹn. Dùng đức để dẫn dắt, dùng lễ để cư xử, dân sẽ biết hổ thẹn mà tự sửa mình).
>
* Lý giải: Nếu xã hội loạn lạc, con người làm ác, đó là do xã hội đó đang cai trị bằng Luật pháp/Hình phạt (sợ thì tránh) chứ không phải bằng Giáo hóa.
* Tuy nhiên, Khổng Tử không cho phép cá nhân đóng vai nạn nhân thụ động. Ông nói: "Nhân viễn hồ tai? Ngã dục nhân, tư nhân chí hĩ." (Đạo Nhân có xa đâu? Ta muốn Nhân, thì đạo Nhân đến ngay).
* Nghĩa là: Môi trường có thể xấu, nhưng ý chí hướng thiện (Muốn Nhân) là quyền tự quyết của mỗi người.
\rightarrow Kết luận: Xã hội có lỗi nếu không tạo ra môi trường Lễ/Nhạc, nhưng cá nhân có tội nếu từ bỏ ý chí "Dục Nhân" (Muốn làm người tốt).
3. Phản biện về "Tiêu chuẩn đạo đức là tương đối/mơ hồ"
Lập luận của bạn: Luật pháp thì thay đổi, số đông thì có thể sai, cảm xúc thì riêng tư. Vậy dựa vào đâu để phân định đúng sai?
Luận Ngữ phản biện:
Khổng Tử không dựa vào luật, không dựa vào số đông, mà dựa vào "Đạo" (The Way) và trật tự của "Chính Danh".
* Tiêu chuẩn không phải là số đông: Khổng Tử từng bị cả xã hội thời đó chê cười, bị vây khốn, nhưng ông không thay đổi quan điểm. Ông nói: "Tam quân khả đoạt súy dã, thất phu bất khả đoạt chí dã" (Ba quân có thể bắt mất tướng soái, nhưng một kẻ thất phu không thể bị tước mất chí hướng).
* Điều này chứng minh đạo đức của Nho gia nằm ở sự kiên định nội tại (Chí), không phụ thuộc vào việc xã hội có tán đồng hay không.
* Tiêu chuẩn nằm ở "Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân": (Cái gì mình không muốn thì đừng làm cho người khác).
* Đây là tiêu chuẩn vàng khách quan nhất. Nó không cần luật pháp quy định, không cần số đông bỏ phiếu. Nó dựa trên sự thấu cảm căn bản của con người. Bất kể thời đại nào, không ai muốn bị giết, bị cướp, bị lừa dối. Vậy thì hành vi giết, cướp, lừa dối là Sai, bất chấp luật pháp thời đó có cho phép hay không.
* Khắc kỷ phục Lễ: Đạo đức không phải là cảm xúc tùy tiện ("cái tôi thấy đúng"). Đạo đức là "Khắc kỷ" (chiến thắng ham muốn ích kỷ của bản thân) để "Phục lễ" (trở về với quy tắc cư xử đúng mực tôn trọng người khác).
\rightarrow Kết luận: Tiêu chuẩn của Khổng Tử là sự Cân bằng và Tự trọng (Liêm sỉ). Một hành vi bị gọi là Xấu không phải vì luật cấm, mà vì nó khiến con người đánh mất "Tâm" của mình, biến con người thành cầm thú.
Tóm lại
Dùng lăng kính Luận Ngữ để trả lời câu hỏi của bạn:
* Tại sao phải dạy trẻ em? Vì bản năng là hoang dã, giáo dục (Lễ) là cái cương để kìm hãm con thú, biến nó thành người.
* Tại sao người giỏi vẫn ác? Vì họ mới chỉ là "Khí" (công cụ sắc bén), chưa phải là "Nhân" (người toàn vẹn).
* Chuẩn mực là gì? Là sự Hổ thẹn (Sỉ) bên trong. Kẻ làm ác mà không thấy sai, theo Khổng Tử, là kẻ không thể dạy được nữa ("Hủ mộc bất khả điêu dã" - Gỗ mục không thể khắc). Nhưng sự tồn tại của kẻ đó không phủ nhận sự tồn tại của Đạo lý, cũng như sự tồn tại của người mù không phủ nhận sự tồn tại của ánh sáng.

honda67 · 16/1/26

Alex1002:
Trinh

Trình độ còn hạn chế,
Phân tích ko đâu vào đâu,
Nghe chán

Do tao trình độ hạn chế, hay thằng mặt Lồn bị đá dô trứng dái cái nhảy dựng lên ta :pudency:

Như Like · 16/1/26

Nhân chi sơ, tánh bổn ác

khoangkhacniemvui · 16/1/26

Nói chung cỡ thằng thớt thì chưa có tuổi phê phán nho giáo nói chung và Khổng Tử nói riêng.
Cứ đọc thêm đi
Sau này mày đọc đủ nhiều thì mày sẽ thấy cái tượng đài triết học đạo đức Immanuel Kant ở tây nó thờ vẫn còn thua Khổng Tử 1 chút về nhu (nho), cái quyết định tại sao cần phải có đạo , nhân tính (Điều mình không muốn, đừng làm cho người khác và Đạo đức của con người không dựa trên chúa hay trời hay đấng tối cao nào ra lệnh)
Hay cỡ như Republic của Plato - nền móng triết học cho xây dựng hệ thống chính trị toàn bộ chính trị phương Tây - so với suy nghĩ của Khổng Tử cũng không bằng.
Người quanh thời Khổng Tử trước và sau 500 năm thì không ai bằng lão về nền móng triết học chính trị và đạo đức con người (mặt lý thuyết, sách vở) là lý do mà tại sao nho giáo tồn tại được ở đông Á rất lâu.
...
Nói chung đọc thêm đi trước khi la to

aidokhongphailatoi · 16/1/26

honda67:
Nhân,
Lễ,
Nghĩa,
Tín,
Hiếu

Là mô hình đạo đức ‘lý tưởng’ chứ không phải lời giải cho vấn đề bản tính con người. Khổng giáo nói người nên là quân tử, nhưng không giải thích được vì sao người ta biết đúng vẫn làm sai, kể cả khi không ai ép buộc. Tao xin phép hỏi: tiêu chuẩn để gọi là đạo đức đó đến từ đâu? Nếu nó đến từ truyền thống và xã hội, thì xã hội khác sẽ có “quân tử” khác. Vậy khi hai xã hội mâu thuẫn đạo đức, lấy gì phân xử ai đúng ai sai?

Hồi hôm tao coi được cái clip này, thằng này nó bảo ở Nhật gia đình cha mẹ khi nuôi con rất lo lắng, chi tiết kĩ càng. Nhưng khi lớn có khi cha mẹ-con cái còn chẳng gặp mặt lại nhau. Thế là cả đám Răng Vẩu comment lối sống đó là ‘ích kỉ, vô tâm, tàn nhẫn’? Có cái đéo gì để mà nghịch lý.

Biết đúng vẫn làm sai là tiểu nhân

Tiêu chuẩn đó từ định lý

Có ng hỏi khổng tử, hiếu với ba mẹ có phải chỉ cần nuôi là đủ ko

Tử nói đại ý là việc nuôi cũng như nuôi chó nuôi ngựa, thế khác gì, khác sự tôn trọng hiếu kính( lời dịch)

Nó lấy từ tự nhiên từ đạo lý con người

Rất nhiều ng hỏi Tử về hiếu về lễ lúc đó ông ta sẽ giải thích, mày nên tìm đọc thêm về luận ngữ

2 xã hội tuy khác nhau về những hiện tuong khác nhưng về chung quy bản chất giống nhau

Có thể tìm cho tau 1 chỗ giết ng(ko phạm tội) ko bị phạm tội ko
Dù các mức án là khác nhau

Tụi nó nói thế có đúng đâu

honda67 · 16/1/26

aidokhongphailatoi:
Khổng Tử không nhìn nhận đạo đức dưới góc độ "tuyệt đối" của tôn giáo phương Tây, cũng không thả nổi theo sự tương đối của thời cuộc.

1. Phản biện về "Căn tính ác" và "Giáo dục vô dụng"
Lập luận của bạn: Trẻ con sinh ra đã biết giành giật, ích kỷ. Người học cao hiểu rộng vẫn làm điều ác. Vậy giáo dục để làm gì nếu bản chất đã vậy?
Luận Ngữ phản biện:
Khổng Tử không khẳng định "Nhân chi sơ tính bản thiện" (đây là câu trong Tam Tự Kinh, phát triển từ ý của Mạnh Tử sau này). Trong Luận Ngữ, Khổng Tử nói:
> "Tính tương cận dã, tập tương viễn dã."
> (Tánh người vốn gần nhau, do tập quán mà xa nhau).
>
* Lý giải: Con người sinh ra không phải là "Thiện" hay "Ác", mà là "Gần nhau" (tức là đều có những ham muốn bản năng sơ khai như ăn, ngủ, sở hữu). Cái khiến một đứa trẻ trở thành người tốt hay kẻ xấu không phải do "máu lạnh" bẩm sinh, mà do "Tập" (Thói quen/Môi trường rèn luyện).
* Về người học cao vẫn làm ác: Luận Ngữ phân biệt rất rõ giữa "Học" (để lấy kiến thức/kỹ năng) và "Tu" (để thành người).
* Khổng Tử nói: "Quân tử dụ ư nghĩa, tiểu nhân dụ ư lợi" (Người quân tử hiểu rõ về nghĩa, kẻ tiểu nhân chỉ hiểu rõ về lợi).
* Những người "học cao, chức to" mà bạn nhắc đến, trong mắt Khổng Tử, nếu dùng trí tuệ để mưu lợi riêng thì vẫn chỉ là Tiểu nhân. Họ có kiến thức (trí) nhưng thiếu Nhân (Lòng thương người) và Lễ (Sự tiết chế). Giáo dục hiện đại có thể dạy họ thành một cái "máy giỏi" (Khí), nhưng Khổng Tử dạy: "Quân tử bất khí" (Người quân tử không phải là một công cụ chỉ biết làm việc chuyên môn, mà phải có đạo đức toàn diện).
\rightarrow Kết luận: Vấn đề không phải giáo dục vô dụng, mà là nền giáo dục đó đang dạy ra "Tiểu nhân có trí thức" thay vì "Quân tử".
2. Phản biện về "Đóng vai nạn nhân của xã hội"
Lập luận của bạn: Đổ lỗi cho xã hội là ngụy biện. Nếu xã hội sai, tại sao không tự sửa mình?
Luận Ngữ phản biện:
Khổng Tử đồng ý rằng không thể đổ lỗi hoàn toàn cho hoàn cảnh, nhưng Ông nhấn mạnh vai trò cực lớn của người lãnh đạo và môi trường (Đức trị).
> "Đạo chi dĩ chính, tề chi dĩ hình, dân miễn nhi vô sỉ. Đạo chi dĩ đức, tề chi dĩ lễ, hữu sỉ thả cách."
> (Dùng chính lệnh để dẫn dắt, dùng hình phạt để bắt vào khuôn khổ, dân sẽ tìm cách tránh né mà không biết hổ thẹn. Dùng đức để dẫn dắt, dùng lễ để cư xử, dân sẽ biết hổ thẹn mà tự sửa mình).
>
* Lý giải: Nếu xã hội loạn lạc, con người làm ác, đó là do xã hội đó đang cai trị bằng Luật pháp/Hình phạt (sợ thì tránh) chứ không phải bằng Giáo hóa.
* Tuy nhiên, Khổng Tử không cho phép cá nhân đóng vai nạn nhân thụ động. Ông nói: "Nhân viễn hồ tai? Ngã dục nhân, tư nhân chí hĩ." (Đạo Nhân có xa đâu? Ta muốn Nhân, thì đạo Nhân đến ngay).
* Nghĩa là: Môi trường có thể xấu, nhưng ý chí hướng thiện (Muốn Nhân) là quyền tự quyết của mỗi người.
\rightarrow Kết luận: Xã hội có lỗi nếu không tạo ra môi trường Lễ/Nhạc, nhưng cá nhân có tội nếu từ bỏ ý chí "Dục Nhân" (Muốn làm người tốt).
3. Phản biện về "Tiêu chuẩn đạo đức là tương đối/mơ hồ"
Lập luận của bạn: Luật pháp thì thay đổi, số đông thì có thể sai, cảm xúc thì riêng tư. Vậy dựa vào đâu để phân định đúng sai?
Luận Ngữ phản biện:
Khổng Tử không dựa vào luật, không dựa vào số đông, mà dựa vào "Đạo" (The Way) và trật tự của "Chính Danh".
* Tiêu chuẩn không phải là số đông: Khổng Tử từng bị cả xã hội thời đó chê cười, bị vây khốn, nhưng ông không thay đổi quan điểm. Ông nói: "Tam quân khả đoạt súy dã, thất phu bất khả đoạt chí dã" (Ba quân có thể bắt mất tướng soái, nhưng một kẻ thất phu không thể bị tước mất chí hướng).
* Điều này chứng minh đạo đức của Nho gia nằm ở sự kiên định nội tại (Chí), không phụ thuộc vào việc xã hội có tán đồng hay không.
* Tiêu chuẩn nằm ở "Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân": (Cái gì mình không muốn thì đừng làm cho người khác).
* Đây là tiêu chuẩn vàng khách quan nhất. Nó không cần luật pháp quy định, không cần số đông bỏ phiếu. Nó dựa trên sự thấu cảm căn bản của con người. Bất kể thời đại nào, không ai muốn bị giết, bị cướp, bị lừa dối. Vậy thì hành vi giết, cướp, lừa dối là Sai, bất chấp luật pháp thời đó có cho phép hay không.
* Khắc kỷ phục Lễ: Đạo đức không phải là cảm xúc tùy tiện ("cái tôi thấy đúng"). Đạo đức là "Khắc kỷ" (chiến thắng ham muốn ích kỷ của bản thân) để "Phục lễ" (trở về với quy tắc cư xử đúng mực tôn trọng người khác).
\rightarrow Kết luận: Tiêu chuẩn của Khổng Tử là sự Cân bằng và Tự trọng (Liêm sỉ). Một hành vi bị gọi là Xấu không phải vì luật cấm, mà vì nó khiến con người đánh mất "Tâm" của mình, biến con người thành cầm thú.
Tóm lại
Dùng lăng kính Luận Ngữ để trả lời câu hỏi của bạn:
* Tại sao phải dạy trẻ em? Vì bản năng là hoang dã, giáo dục (Lễ) là cái cương để kìm hãm con thú, biến nó thành người.
* Tại sao người giỏi vẫn ác? Vì họ mới chỉ là "Khí" (công cụ sắc bén), chưa phải là "Nhân" (người toàn vẹn).
* Chuẩn mực là gì? Là sự Hổ thẹn (Sỉ) bên trong. Kẻ làm ác mà không thấy sai, theo Khổng Tử, là kẻ không thể dạy được nữa ("Hủ mộc bất khả điêu dã" - Gỗ mục không thể khắc). Nhưng sự tồn tại của kẻ đó không phủ nhận sự tồn tại của Đạo lý, cũng như sự tồn tại của người mù không phủ nhận sự tồn tại của ánh sáng.

Xin đừng chatgpt mà, làm ơn đi Xamer..

aidokhongphailatoi · 16/1/26

honda67:
Xin đừng chatgpt mà, làm ơn đi Xamer..

Chatgpt để viết cho lẹ
Tau kiểm định hết rồi

Chị 5 · 16/1/26

KHỔNG TỬ LÀ THẰNG MÁU Lồn

honda67 · 16/1/26

khoangkhacniemvui:
Nói chung cỡ thằng thớt thì chưa có tuổi phê phán nho giáo nói chung và Khổng Tử nói riêng.
Cứ đọc thêm đi
Sau này mày đọc đủ nhiều thì mày sẽ thấy cái tượng đài triết học đạo đức Immanuel Kant ở tây nó thờ vẫn còn thua Khổng Tử 1 chút về nhu (nho), cái quyết định tại sao cần phải có đạo , nhân tính (Điều mình không muốn, đừng làm cho người khác và Đạo đức của con người không dựa trên chúa hay trời hay đấng tối cao nào ra lệnh)
Hay cỡ như Republic của Plato - nền móng triết học cho xây dựng hệ thống chính trị toàn bộ chính trị phương Tây - so với suy nghĩ của Khổng Tử cũng không bằng.
Người quanh thời Khổng Tử trước và sau 500 năm thì không ai bằng lão về nền móng triết học chính trị và đạo đức con người (mặt lý thuyết, sách vở) là lý do mà tại sao nho giáo tồn tại được ở đông Á rất lâu.
...
Nói chung đọc thêm đi trước khi la to

Tao không tranh cãi Khổng-Mạnh giỏi hay không, cũng không so ranking triết gia. Vấn đề tao đang nói là nền tảng đạo đức và bản tính con người, không phải lịch sử tư tưởng. Listing ra cả đống cái tên để làm gì thế?

Nếu con người vốn thiện, tại sao ở mọi thời đại và mọi nền văn minh, cái ác vẫn lặp đi lặp lại với cùng những hình thức cơ bản: tham, dối trá, phản bội, bạo lực, lạm dụng quyền lực? Tại sao ngay cả khi không bị ép buộc, con người vẫn sẵn sàng làm điều sai nếu có lợi cho bản thân? Và tại sao trong cùng một hoàn cảnh xã hội, cùng một nền giáo dục, vẫn có người chọn sống tử tế, còn người khác thì không?

khoangkhacniemvui · 16/1/26

Như Like:
Nhân chi sơ, tánh bổn ác

Tư tưởng này thì trong nho giáo cũng có rồi. Thời Tuân Tử, và theo cách lão giải thích thì nó không phải "ác" (theo nghĩa hiện đại) chỉ là làm điều lợi cho bản thân.
Sau vì cái tư tưởng này quá mạnh nó tách ra 1 nhánh là Pháp Gia - chú trọng phát triển pháp luật đẻ ngăn chặn con người - mà điển hình nhất là Thương Ưởng. Sau nhờ cái tư tưởng Pháp Gia này mà giúp tạo nên nhà Tần mạnh hơn các nước khác.
Vấn đề là về lâu về dài thì tất cả Nho gia đã đều thấy được là chỉ dùng Pháp luật để ép buộc con người không thì không hiệu quả. Nhà Tần không bền lâu. Mày cứ thử nghĩ y như Việt Nam giờ, tăng mức phạt giao thông lên chưa chắc ý thức giao thông đã tốt hơn , nó còn gây cái sự ức chế xã hội cao hơn. Cái cách dài lâu là "ý thức" mà "ý thức" chỉ có do "giáo dục" - quay lại đúng theo tư tưởng cốt lõi Nho gia

khoangkhacniemvui · 16/1/26

honda67:
Tao không tranh cãi Khổng-Mạnh giỏi hay không, cũng không so ranking triết gia. Vấn đề tao đang nói là nền tảng đạo đức và bản tính con người, không phải lịch sử tư tưởng. Listing ra cả đống cái tên để làm gì thế?

Nếu con người vốn thiện, tại sao ở mọi thời đại và mọi nền văn minh, cái ác vẫn lặp đi lặp lại với cùng những hình thức cơ bản: tham, dối trá, phản bội, bạo lực, lạm dụng quyền lực? Tại sao ngay cả khi không bị ép buộc, con người vẫn sẵn sàng làm điều sai nếu có lợi cho bản thân? Và tại sao trong cùng một hoàn cảnh xã hội, cùng một nền giáo dục, vẫn có người chọn sống tử tế, còn người khác thì không?

có ai nói nó thiện đâu? tự mày đi trích 1 câu trong cả 1 cuốn sách rồi tự suy luận theo ý mày đó chứ?
còn về hành vi và suy nghĩ của con người thì khoa học hiện đại - khoa thần kinh học - sẽ có câu trả lời tốt hơn. Nó liên quan đến gen, hóa chất trong não, phản ứng lý hóa nhiều hơn (ví dụ một số người thiếu hụt hóa chất hoặc bộ phận nào đó trong não làm người ta sẽ không bao giờ có suy nghĩ và hành xử theo số đông vì đơn giản người ta không hiểu tại sao phải làm vậy hoặc hóa chất trong thần kinh não thức đẩy)

nguoivehuu · 16/1/26

honda67:
Vậy tại sao phải dạy trẻ em không nói dối, không ích kỷ? Đúng, trẻ con không có ý thức làm ác ngay từ đầu, nhưng căn tính vẫn có xu hướng giành giật, nói dối, ích kỷ mà không cần ai dạy. Rồi khi lớn lên nếu giáo dục là đủ, thì những người học cao, chức to, hiểu nhiều, có cảm nhận về đạo đức đã không làm điều ác có tính toán.

Vấn đề nằm ở thiếu kiến thức, môi trường xã hội hay ở ý chí và ham muốn của con người? Tới đây lại muốn đóng vai nạn nhân chứ gì.

Vậy “nhân chi sơ, tánh bổn thiện”, rồi kết luận rằng con người xấu đi là do xã hội. Nghe rất hợp lý, nhưng nếu vậy thì chỉ cần sửa hệ thống là đủ, cần gì đến khái niệm tội lỗi hay cứu rỗi?

Tiêu chuẩn để gọi một hành vi là ‘tốt’ hay ‘xấu’ cuối cùng dựa trên cái gì?

Nếu dựa vào xã hội, thì khi xã hội thay đổi, đạo đức có đổi theo không? Một hành vi từng bị coi là tội ác, nếu được số đông chấp nhận, thì nó có trở thành đúng không? Và nếu một xã hội tập thể ủng hộ điều sai, ai có quyền đứng ra nói rằng cả xã hội đó sai?

Nếu dựa vào luật pháp, thì lịch sử cho thấy luật có thể hợp thức hóa những điều ngày nay ta gọi là vô nhân đạo. Luật có thể trừng phạt tội ác, nhưng luật không tạo ra đạo đức, mà chỉ phản ánh quan điểm đạo đức của kẻ đang cầm quyền.

Nếu dựa vào cảm xúc hay lương tâm cá nhân, thì đạo đức trở thành chuyện riêng tư: cái tôi thấy đúng thì đúng, cái người khác thấy đúng thì cũng đúng. Nhưng như vậy, còn cơ sở nào để lên án kẻ làm điều tàn nhẫn nếu hắn thực sự không thấy mình sai?

Tao theo Khổng Tử nhiều đang xem Lão Tử 👴

xin đừng như thế · 16/1/26

Chị 5:
KHỔNG TỬ LÀ THẰNG MÁU LỒN

Xin ảnh để sục

honda67 · 16/1/26

xin đừng như thế:
Xin ảnh để sục

Đích thị đây là người wân tử @Chị 5

hirota · 16/1/26

Chị 5:
KHỔNG TỬ LÀ THẰNG MÁU LỒN

Khổng từ đi tới đâu bị đuổi tới đó, cuốu cùng về Lỗ. Tuân tử thì Nhân chi sơ tính bổn ác, hai học trò là Lý tư, Hàn phi tử là Pháp gia giúp Doanh Chính làm nghiệp đế

honda67 · 16/1/26

hirota:
Khổng từ đi tới đâu bị đuổi tới đó, cuốu cùng về Lỗ. Tuân tử thì Nhân chi sơ tính bổn ác, hai học trò là Lý tư, Hàn phi tử là Pháp gia giúp Doanh Chính làm nghiệp đế

Tao thấy nó tùm lum hết: Mạnh Tử bảo tính thiện, Tuân Tử bảo tính ác, rồi Pháp gia thì bảo khỏi bàn đạo đức, cứ luật mà phang cho xong 😂. Thành ra cả Đông Á vẫn xoay giữa ba thứ: dạy đạo đức > dùng luật > rồi lại than con dân khó bảo

“bản tính con người là gì, đạo đức là gì” đúng là chưa bao giờ có câu trả lời dứt khoát trong Nho, nên mới tách ra đủ nhánh như thế.

playcool1900 · 16/1/26

Nhân chi sơ tính có thiện có ác chứ làm toàn thiện ko hay ác ko, người sinh ra có người thiện có người ác và người thiện cũng có có ác bên trong, người ác cũng có thiện bên trong quan trọng là cái nào chiếm ưu thế và điều kiện bên ngoài như thế nào để cái thiện hay cái ác lộ ra

aidokhongphailatoi · 16/1/26

honda67:
Tao thấy nó tùm lum hết: Mạnh Tử bảo tính thiện, Tuân Tử bảo tính ác, rồi Pháp gia thì bảo khỏi bàn đạo đức, cứ luật mà phang cho xong 😂. Thành ra cả Đông Á vẫn xoay giữa ba thứ: dạy đạo đức > dùng luật > rồi lại than con dân khó bảo

“bản tính con người là gì, đạo đức là gì” đúng là chưa bao giờ có câu trả lời dứt khoát trong Nho, nên mới tách ra đủ nhánh như thế.

Nhảm nữa
Bản tính con ng, đạo đức là gì trong luận ngữ có hết có mày ngu, đéo biết gì bị đám cộng sảng nó phỉnh
Ngu mà tưởng khôn ko

Khổng Nho - ‘Nhân chi sơ, tánh bổn thiện’ là cái xàm Lồn nhất cho đến nay, nó làm Giới hạn tư duy của súc sanh, biến lũ này thành nô lệ đời đời.

Địt xong chạy

Địt Bùng Đạo Tổ

Địt Bùng Đạo Tổ

Địt mẹ đau lòng

Xamer mới lớn

Con Chym bản Đôn

Địt xong chạy

Địt Bùng Đạo Tổ

Địt xong chạy

Bò lái xe

Xamer mới lớn

Địt Bùng Đạo Tổ

Địt xong chạy

Địt Bùng Đạo Tổ

Sắc dục là xiềng xích

Địt xong chạy

Xamer mới lớn

Xamer mới lớn

Thanh niên Ngõ chợ

Địt mẹ đau lòng

Địt xong chạy

Thần điêu đại bịp

Địt xong chạy

Bò lái xe

Địt Bùng Đạo Tổ

Có thể bạn quan tâm