Động cơ của tham nhũng
Trước đây người viết cũng có chứng kiến những cuộc tranh luận giữa lực lượng dư luận viên đối với các chỉ trích về tình trạng tham nhũng trong bộ máy cầm quyền. DLV phản bác các chỉ trích bằng luận điểm: ai cũng có thể tham nhũng, kể cả những người đang chỉ trích tham nhũng, nếu cho những người chỉ trích có được các vị trí quyền lực thì họ cũng sẽ tham nhũng, cho rằng tham nhũng là tất yếu.
Lúc này các anh em phản bác lại, cho rằng những quan chức cộng-sản tham nhũng là xấu xa, không phải ai cũng như cộng-sản, nếu anh em có được vị trí quyền lực thì sẽ không tham nhũng như cộng-sản.
Một phản biện như vậy từ phía người chỉ trích là mắc bẫy của DLV, vì họ không bao giờ chứng minh được việc họ không tham nhũng, đó là một tương lai vô định do họ không biết bao giờ nắm được quyền lực nhà nước để chứng minh điều đó.
DLV chỗ này mắc lỗi ngụy biện “anh cũng vậy” và ngụy biện cá trích đỏ, dẫn dắt sự việc đi xa khỏi phạm vi tranh luận, việc người chỉ trích có tham nhũng hay không cũng chả liên quan gì đến việc các quan chức cộng-sản đang tham nhũng.
Chỗ này ta sẽ xem xét cốt lõi của vấn đề,
Đảng thì cho rằng một trong những nguyên nhân chủ yếu của tham nhũng là ở cán bộ, do cán bộ suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, tự diễn biến tự chuyển hóa nên sinh ra tham nhũng. Giải pháp của đảng là phải thực hiện công tác xây dựng và chỉnh đốn đảng thực sự trong sạch vững mạnh, coi trọng công tác cán bộ, xác định “công tác cán bộ là nhiệm vụ “then chốt” của công tác xây dựng Đảng.
Vậy luận điểm của đảng và luận điểm của DLV đang đánh nhau chan chát, đảng cho rằng giáo dục cán bộ tốt sẽ chống được tham nhũng, DLV cho rằng ai lên cũng tham nhũng cả. Vậy ai đúng ai sai?
Lord Acton đã phát biểu như sau:
“Quyền lực làm con người tha hóa, quyền lực tuyệt đối sẽ dẫn đến tha hóa tuyệt đối”
Câu nói trên hàm ý khi một cá nhân hay tập thể nắm quyền, họ có khả năng chi phối người khác, quyết định lợi ích và trừng phạt. Nếu không bị kiểm soát, quyền lực dễ khiến con người đặt lợi ích cá nhân lên trên công lý, pháp luật và đạo đức. Khi quyền lực tập trung tuyệt đối vào một người hay một nhóm, không còn cơ chế giám sát, phản biện hay trách nhiệm giải trình. Lúc đó, sai lầm không bị sửa chữa, lạm quyền không bị ngăn chặn, và tha hóa trở thành điều gần như tất yếu.
Bản chất của đại đa số con người là có lòng tham “nếu có cơ hội và không bị trừng phạt” hoặc bị tha hóa trở thành tham lam, chỉ có rất rất ít người loại bỏ được lòng tham của mình, đây là nguyên lý tự nhiên của xã hội loài người mà không có cách gì chối bỏ được.
Vậy lý luận của đảng sai từ tiền đề (cho rằng đạo đức con người có thể ngăn được tham nhũng) dẫn đến giải pháp sai (giáo dục đạo đức cho cán bộ).
Lý luận của DLV thì đúng ở tiền đề (ai cũng có thể tham nhũng) nhưng giải pháp lại sai: coi tham nhũng là tất yếu không ngăn cản được, mặc kệ nó.
Nên lý luận phản biện lại DLV sẽ đại loại như thế này: Nếu giả thuyết của anh là mọi người đều có động cơ tham nhũng, kể cả đảng viên cộng-sản, kể cả tôi, kể cả anh, vậy thì phải có thể chế phù hợp để hạn chế, ngăn cản, ngăn chặn tham nhũng chứ. Vậy tình trạng tham nhũng hiện nay ở xứ Lừa là do thể chế rồi, khi bộ máy không có cách nào hạn chế, kìm hãm được tham nhũng là bộ máy vứt đi, vậy lỗi là ở đảng, khi chính đảng tự nhận mình lãnh đạo toàn diện và tuyệt đối, chính đảng đã tạo ra cơ chế, thể chế, bộ máy nhà nước hiện nay.
Nguyên lý chống tham nhũng không phải là đi tìm hay trông chờ người có đạo đức, đủ tốt để không tham nhũng (bị động) mà là nó phải xây dựng được thể chế để khống chế, kìm hãm được tham nhũng, cho dù người nắm quyền có là ai, nó không trông chờ vào lòng tốt hay đạo đức của con người mà nó phải luôn canh chừng, dè chừng lòng tham của con người (chủ động).
Việc này cũng giống như người ta nuôi chó mèo để giúp việc, ờ thì chó mèo thì cũng được việc đấy, nhưng nó hay ăn vụng. Có ai đi tìm con chó con mèo không ăn vụng làm gì cho mất thời gian, người ta che đậy treo thức ăn thật kỹ để nó không ăn vụng được, có thế thôi. Thế dân gian mới có câu nói “mỡ để miệng mèo”, “chó treo mèo đậy” là vậy.
Dựa vào nguyên lý trên, người viết quan sát thấy các nước văn minh họ chống tham nhũng dựa vào ba tấm khiên, như là ba cái chân kiềng chống chọi lại nạn tham nhũng.
Trước đây người viết cũng có chứng kiến những cuộc tranh luận giữa lực lượng dư luận viên đối với các chỉ trích về tình trạng tham nhũng trong bộ máy cầm quyền. DLV phản bác các chỉ trích bằng luận điểm: ai cũng có thể tham nhũng, kể cả những người đang chỉ trích tham nhũng, nếu cho những người chỉ trích có được các vị trí quyền lực thì họ cũng sẽ tham nhũng, cho rằng tham nhũng là tất yếu.
Lúc này các anh em phản bác lại, cho rằng những quan chức cộng-sản tham nhũng là xấu xa, không phải ai cũng như cộng-sản, nếu anh em có được vị trí quyền lực thì sẽ không tham nhũng như cộng-sản.
Một phản biện như vậy từ phía người chỉ trích là mắc bẫy của DLV, vì họ không bao giờ chứng minh được việc họ không tham nhũng, đó là một tương lai vô định do họ không biết bao giờ nắm được quyền lực nhà nước để chứng minh điều đó.
DLV chỗ này mắc lỗi ngụy biện “anh cũng vậy” và ngụy biện cá trích đỏ, dẫn dắt sự việc đi xa khỏi phạm vi tranh luận, việc người chỉ trích có tham nhũng hay không cũng chả liên quan gì đến việc các quan chức cộng-sản đang tham nhũng.
Chỗ này ta sẽ xem xét cốt lõi của vấn đề,
Đảng thì cho rằng một trong những nguyên nhân chủ yếu của tham nhũng là ở cán bộ, do cán bộ suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, tự diễn biến tự chuyển hóa nên sinh ra tham nhũng. Giải pháp của đảng là phải thực hiện công tác xây dựng và chỉnh đốn đảng thực sự trong sạch vững mạnh, coi trọng công tác cán bộ, xác định “công tác cán bộ là nhiệm vụ “then chốt” của công tác xây dựng Đảng.
Vậy luận điểm của đảng và luận điểm của DLV đang đánh nhau chan chát, đảng cho rằng giáo dục cán bộ tốt sẽ chống được tham nhũng, DLV cho rằng ai lên cũng tham nhũng cả. Vậy ai đúng ai sai?
Lord Acton đã phát biểu như sau:
“Quyền lực làm con người tha hóa, quyền lực tuyệt đối sẽ dẫn đến tha hóa tuyệt đối”
Câu nói trên hàm ý khi một cá nhân hay tập thể nắm quyền, họ có khả năng chi phối người khác, quyết định lợi ích và trừng phạt. Nếu không bị kiểm soát, quyền lực dễ khiến con người đặt lợi ích cá nhân lên trên công lý, pháp luật và đạo đức. Khi quyền lực tập trung tuyệt đối vào một người hay một nhóm, không còn cơ chế giám sát, phản biện hay trách nhiệm giải trình. Lúc đó, sai lầm không bị sửa chữa, lạm quyền không bị ngăn chặn, và tha hóa trở thành điều gần như tất yếu.
Bản chất của đại đa số con người là có lòng tham “nếu có cơ hội và không bị trừng phạt” hoặc bị tha hóa trở thành tham lam, chỉ có rất rất ít người loại bỏ được lòng tham của mình, đây là nguyên lý tự nhiên của xã hội loài người mà không có cách gì chối bỏ được.
Vậy lý luận của đảng sai từ tiền đề (cho rằng đạo đức con người có thể ngăn được tham nhũng) dẫn đến giải pháp sai (giáo dục đạo đức cho cán bộ).
Lý luận của DLV thì đúng ở tiền đề (ai cũng có thể tham nhũng) nhưng giải pháp lại sai: coi tham nhũng là tất yếu không ngăn cản được, mặc kệ nó.
Nên lý luận phản biện lại DLV sẽ đại loại như thế này: Nếu giả thuyết của anh là mọi người đều có động cơ tham nhũng, kể cả đảng viên cộng-sản, kể cả tôi, kể cả anh, vậy thì phải có thể chế phù hợp để hạn chế, ngăn cản, ngăn chặn tham nhũng chứ. Vậy tình trạng tham nhũng hiện nay ở xứ Lừa là do thể chế rồi, khi bộ máy không có cách nào hạn chế, kìm hãm được tham nhũng là bộ máy vứt đi, vậy lỗi là ở đảng, khi chính đảng tự nhận mình lãnh đạo toàn diện và tuyệt đối, chính đảng đã tạo ra cơ chế, thể chế, bộ máy nhà nước hiện nay.
Nguyên lý chống tham nhũng không phải là đi tìm hay trông chờ người có đạo đức, đủ tốt để không tham nhũng (bị động) mà là nó phải xây dựng được thể chế để khống chế, kìm hãm được tham nhũng, cho dù người nắm quyền có là ai, nó không trông chờ vào lòng tốt hay đạo đức của con người mà nó phải luôn canh chừng, dè chừng lòng tham của con người (chủ động).
Việc này cũng giống như người ta nuôi chó mèo để giúp việc, ờ thì chó mèo thì cũng được việc đấy, nhưng nó hay ăn vụng. Có ai đi tìm con chó con mèo không ăn vụng làm gì cho mất thời gian, người ta che đậy treo thức ăn thật kỹ để nó không ăn vụng được, có thế thôi. Thế dân gian mới có câu nói “mỡ để miệng mèo”, “chó treo mèo đậy” là vậy.
Dựa vào nguyên lý trên, người viết quan sát thấy các nước văn minh họ chống tham nhũng dựa vào ba tấm khiên, như là ba cái chân kiềng chống chọi lại nạn tham nhũng.
