1. Địa tô chênh lệch (Differential Rent)
“Differential rent arises from the varying fertility of various plots of land.”
Nghĩa:
- đất khác nhau về:
- độ màu mỡ,
- vị trí,
- năng suất,
- nên cùng một lượng vốn nhưng lợi nhuận khác nhau.
Nếu giá thị trường bị quyết định bởi đất xấu:
- đất tốt sẽ bán theo cùng giá,
- nhưng chi phí thấp hơn tương đối,
- tạo ra siêu lợi nhuận.
Địa chủ sẽ lấy phần siêu lợi nhuận này dưới dạng địa tô.
Marx cho rằng đất KHÔNG có giá trị lao động
Đây là đoạn nhiều người hiểu sai.
Theo Marx:
- hàng hóa có giá trị vì chứa lao động xã hội,
- nhưng đất tự nhiên không do lao động tạo ra.
Nên:
- đất không có “giá trị” theo nghĩa Marxist,
- nhưng vẫn có “giá cả”.
Vì sao?
→ vì quyền sở hữu đất có thể đem lại dòng thu nhập tương lai (địa tô).
Marx muốn chứng minh:
1. Địa chủ không trực tiếp tạo giá trị
Nhưng vẫn thu nhập.
2. Quyền sở hữu đất là quyền lực kinh tế
Ai nắm đất:
- có thể chặn sản xuất,
- thu tô,
- ảnh hưởng giá nông sản.
3. Chủ nghĩa tư bản không xóa bỏ bóc lột phong kiến hoàn toàn
Mà:
- kết hợp bóc lột công nhân
và
- địa tô địa chủ.